x

Эрх баригчдын хагаралтай бодлого ураны төслийг гацаалаа

Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Д.Амарбаягалан өчигдөр сэтгүүлчидтэй уулзах үеэрээ “Францын "Орано" групптэй хийж буй хэлэлцээр зогссон зүйл байхгүй. Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлөөд "Эрдэнэс Монгол" групп Франц улсын төрийн өмчит "Орано" групптэй ураны төсөл хэрэгжүүлэх санамж бичигт гарын үсэг зурсан.  Засгийн газраас ажлын хэсгүүд гараад хөрөнгө оруулалтын гэрээний төсөл дээр ажиллаж байгаа. Монголын ард түмэн энэ гэрээний талаар эерэг ойлголттой байх учиртай. Цаг хугацааны хувьд хоцорч байгаа ч гэрээний хэлэлцээр зогссон зүйл байхгүй" хэмээн мэдэгдсэн.

Өнгөрсөн өдрүүдэд гадаадын хэвлэлүүдэд гарсан мэдээлэлд хариулт өгөх зорилготой уг мэдэгдэл гэвч төдийлөн баттай зүйл биш.

Учир нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн өнгөрөгч аравдугаар сард Франц улсад хийсэн айлчлалын үеэр Монгол Улсын Засгийн газрын Францын “Орона Майнинг” компанитай байгуулах Хөрөнгө оруулалтын гэрээг боловсруулах ажлын хэсгийн хэлэлцээрийн протоколд гарын үсэг зурсан. Хэлэлцээр ёсоор ХОГ-г эцэслэн батлан сүүлийн хугацаа 2023 оны арванхоёрдугаар сар байсан. Гэвч тухайн үед Францын талаас ирсэн хүмүүс Монголын талын нөхөдтэй уулзаж чадалгүй буцсан тухай мэдээлэл тухайн мэдээлэл тодорхой хүрээнд тарсан. Энэ нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг Францын айлчлалаас буцаж ирсний дараа манай хойд хөрш ОХУ-аас ирүүлсэн шахалт дарамттай холбоотой тухай ч бичиж байв.

Тодруулбал, ОХУ-ын Ерөнхий сайдын орлогч Виктория Абрамченко өнгөрөгч арванхоёрдугаар сард Улаанбаатарт ирэхдээ “Монгол Улс энэ удаагийн ураны төслөөс татгалзвал ОХУ хариуд нь бага оврын атомын ЦС барьж өгөхөд бэлэн” гэж хэлсэн нь тухайн үед нэлээд дуулиан болсон билээ. Гэвч энэ удаад ураны төсөл зогссонги байдалд хүрсэн асуудлыг манай гадаад хөршүүдийн хандлага төдийгүй дотоодын улс төрийн нөхцөл байдалтай холбоотой, ирэх зургадугаар сард болох УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээс хамаарч үргэлжлэх эсэх нь шийдэгдэнэ гэдгийг гадаад эх сурвалжууд бичиж байна.

Тухайлбал, өнгөрөгч пүрэв гаригт /2024.02.22/ уул уурхайгаар дагнан бичдэг Канадын mining.com сайтад “Монгол Улс Францтай хамтран уран олборлох 1,6 тэрбум ам.долларын төсөл зогсонги байдалд орлоо. Хэлэлцээрийг хариуцсан Монголын талыг төлөөлөгч огцорсноос болж хэлэлцээр зогссон, ирэх зургадугаар сард болох сонгуулийн дараа төслийн ирээдүй шийдэгдэнэ” хэмээн бичсэн байна. Манай талаас хэлэлцээр хариуцсан албан тушаалтныг огцруулсан нь хойд хөршийн нөлөө байсан уу, эсвэл дотоодын улс төртэй холбоотой юу гэдгийг хэлж мэдэхгүй ч Д.Амарбаясгалан даргын хэлсэн “Монголчууд  дотооддоо энэ төслийн талаар эерэг ойлголттой болох ёстой” гэдэг үг тойруугаар өөрийг хэлдэг. Дотоодын зөрчлөө иргэдийн байр суурь болгоод, хийсэн алдааныхаа хариуцлагыг иргэд рүү түлхээд гаршчихсан нам шүү дээ.

Одоохондоо манай иргэдийн болон иргэний нийгмийн байгууллагуудын зүгээс ураны төслийг эсэргүүцсэн ямар нэг улс төрийн акци зохион байгуулсан тохиолдол гараагүй. Харин эрх баригч МАН дотооддоо энэ тал дээр нэгдсэн байр суурьт хүрээгүй байжээ гэдгийг зарим нэг хүний үг, үйлдлээс харж болно.

Тухайлбал, МАН-ын нөлөө бүхий кадруудын нэг, УИХ-ын дарга Г.Занданшатар өнгөрөгч өнгөрсөн хугацаанд хоёр ч удаа нэгэн “болчимгүй” мэдэгдлийг хийсэн нь хөрөнгө оруулагч орнуудын хувьд төдийгүй манай улсын эрх ашигт ихээхэн хүндээр тусч мэдэхээр болоод байна. Парламентын спикер нь удаа дараалан “Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулиас газрыг гадаадын иргэдэд 100 жилээр эзэмшүүлдэг заалтыг хасна. Хаврын чуулганаар хуулийн төслийн өөрчлөлтийг хэлэлцүүлнэ” гэж мэдэгдсэнийг хөрөнгө оруулагч нар анзаарахгүй өнгөрнө гэж байхгүй. Газар үгүйгээр уул уурхай эрхэлнэ, олборлолт хийнэ гэж байх уу? Үүнийг дан ганц "сонгууль угтсан шоу, иргэдэд таалагдах гэсэн попрол" гэж үзэх аргагүй. Ингэж бодвол хэтэрхий харалган зүйл болно.

Монголыг ураны салбарт том тоглогч болгох чухал төслийн хэлэлцээр хийгдэж байх үед УИХ-ын даргын хийсэн энэ мэдэгдлийг гадаад улсын нөлөөнд орсон гэж шууд хэлэх боломжгүй ч бас үгүйсгэх боломжгүй. Ялангуа өнгөрөгч онд УИХ-ын даргын шууд санаачилгаар Монгол Улс, ОХУ-ын парламент хоорондын комисс гэгчийг байгуулж, Засгийн газрын эрхлэх асуудлын хүрээнд оролцон шийдвэр гаргаж эхэлсэн явдал үүнийг нотолно. Тодорхой хэлбэл, МАН-ын УИХ, Засгийн газар болон Ерөнхийлөгчийн институцүүдийн хувьд гадагшаа явуулж байгаа бодлого, үйл ажиллагаа нь "нэг цонхны" байхаа болиод удаж байгаа. Энэ бол гадаадын хэвлэлүүдэд тойруугаар бичээд байгаа "дотоодын улс төрийн саад тотгор" юм гэдгийг тайлбарлах нь илүүц.

Хэдийгээр Хөрөнгө оруулалтын тухай хуульд “гадаадын иргэнд газар эзэмшүүлэх” гэдэг заалт байхгүй боловч гадаадын хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгж гэдэг утгаараа хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг шууд хөндөж байгаа. Тухайн үед 2013 онд хөрөнгө оруулагч нарыг татах, хууль, эрх зүйн орчноо тогтвортой байлгах үүднээс оруулж ирсэн хуулийн энэ заалтыг хасч гэмээн Монгол Улс хөрөнгө оруулагчдыг татах хийгээд хөрөнгө оруулагчид Монголыг сонирхох ямар ч үндэсгүй болох юм.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина 57 мин Ш.Алтангадас: Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг УИХ-ын дарга хэрэгжүүлэх нь хуулийн практикт цоо шинэ нөхцөл үүсгэж байна 1 цаг 11 мин Ч.Өнөржаргал: Цагдаагийн байгууллага хүний нэр хүндэд халдаж байна 1 цаг 24 мин У.Хүрэлсүх эргэн ирэлт хийх үү? 3 цаг 49 мин Дээд шүүхийн “дээвэр” нурчихсан уу? 3 цаг 59 мин Ерөнхий сайд аа, АТГ, УЕПГ Таны “Ажлын алба” биш! 4 цаг 38 мин Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг нь ухаалаг тоолуурт шилжүүлжээ 4 цаг 49 мин Ц.Идэрбат: Тариалан эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ 5 цаг 7 мин Нөмрөгийн түймрийн хохирлын үнэлгээг хуулийн байгууллагад шилжүүлжээ 5 цаг 15 мин Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна 5 цаг 26 мин Г.Ганбаатар: Засгийн газрын өр 16 тэрбум ам.долларт дөхсөн нь цаашид анхаарах ёстой маш том дохио 5 цаг 36 мин Монгол Улс ба НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн хамтын ажиллагааны 2028-2032 оны хүрээг хэлэлцэв 19 цаг 3 мин “Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна 19 цаг 21 мин Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 19 цаг 50 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 19 цаг 57 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 20 цаг 1 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 20 цаг 46 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 20 цаг 59 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ Өчигдөр 10 цаг 05 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” Өчигдөр 09 цаг 53 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүд... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн
Top