x

Манайхны мэдээ, мэдээллийн боловсрол

Офицероос Драгон хүрэх богинохон гэхдээ урт замыг тойрч, түгжирсээр оройн 18:00 цагт амжаад, Улаанбаатараас Говь-Алтай явах уртхан замын аянд жолоо нэгэнт шулуудав. Бидний нөхөд хэрэг болгон хол замд гарсны зориг, зорилго цас анирдам холхи тэртээд хэвлэл мэдээ, мэдээллийн суурь боловсролын цэгцтэй суурийг тавих гэснийх билээ.

Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны захиалгаар 2020 онд хийгдсэн Цахим орчин дахь хүүхдийн аюулгүй байдлын талаар үндэсний суурь судалгаагаар Монгол Улсад 7-12 насны хүүхдүүдийн 62 хувь, 13-18 насны хүүхдүүдийн 71 хувь нь өдөр бүр интернэт ашигладаг ба судалгаанд оролцсон хүүхдүүдийн 80 хувь нь 10-12 насандаа анх интернэт ашиглаж эхэлсэн гэх. Энэ тоог сонсмогц араас нь залгаж ухагдах өөр нэг өгөгдөл бол цахим хуваагдал, боломж боловсролын тэгш бус байдал.

Сүхийн талбайгаас хойш урагш, баруунш зүүнш дөрөв дөрвөн километрт боломж, хуваагдал нэг анхи, Монгол орны дөрвөн зүгт тэртээ хязгаарт бас анги. Тийм гэж сэтгээд нэгэнт бас хөдлөснийх нэг сумаар дор хаяж хоёр туулай оноё гэж санаад бидний нөхөд “Үе тэнгийхний цахим дээрэлхэлт гадуурхалтын эсрэг” нэрт сэдвийг хэвлэл мэдээлэл, мэдээллийн суурь боловсролтой эвтэйхэн хоршуулаад өнөөх дөнгөж цахим хэрэглэж эхэлж байгаа үеийнхэн буюу 10, 11, 12-той хүүхдүүдтэй уулзаж ярилцая, булингар байвал бүгдээрээ нийлээд бутаргаж орхиё гэж зорив. Энэ тухайгаа аймагт байдаг, таньдаг мэддэг хэд гурван хүмүүсд дуулгавал нааштай гэж жигтэйхэн хүлээж аваад, биднийг очихтой зэрэгцээд сургууль, сургуулийн хэд хэдэн хүүхдүүдийг цуглуулчихъя гэсэн нь анхнаасаа богц дүүрэн байхын билэгшээл болох нь тэр.

Ингээд бид нэгэн Даваа гарагийн өглөө Говь-Алтай аймгийн Насан туршийн боловсролын газрын сургалтын танхимд долоон сургуулийн наймдугаар ангиас дээш үе үеийнхний төлөөлөлтэй гуч гаруй хүүхдүүдтэй эхний сургалтаа эхлэв. Хөдөөнийхөн гэхээр л хотынхноос ялгаатай хуваагдал их байх вий, суурь боловсролоос хоцорчихсон байх вий гэдэг айдастай ирсэн би ингэж хэвшинжит байдлаар урьдчилсан дүгнэлт гаргасандаа хувьдаа ичив. Юу гэхээр Алтайн арванхоёр жилийн хүүхдүүд юманд “яагаад, яагаад” гэж хандна гэдгээ мэддэг, авч байгаа жишээ нь хүний эрх, хүйсийн мэдрэмжтэй, оролцоо нь жигд идэвхтэй байгаа нь талархууштай байв.

Тэдэнтэй ярилцахад, ээж аав гэртээ ажлаа үүрч ирдэг, утсандаа илүү ач холбогдол өгдөг, багш нар групп чатны цаана ч уншиж байгаа хүүхдийн "сэтгэлзүй байгаа" гэдгийг бодолцдоггүй зэрэг сэтгэгдэл түлхүү сонсогдож байсан нь 13-тай дүүтэйгээ биш 33-тай багштай, 44-тэй аав ээж нартай хэвлэл мэдээ, мэдээллийн суурь боловсрол, цахим хэрэглээний талаар түлхүү ярилцах, тулж ажиллах хэрэгтэй юм байна гэдэг бодол түрүүлж байв.

Бас бидний хүүхдүүд илүү хэрсүү болсон нь таалагдав.

Мэдээж анх өгөгдөхдөө л хэрсүү өгөгдсөн хэрэг биш л дээ, ингэж хэрсүү болоход нь тэдний цахим хүрээлэл, хэрэглээ их нөлөөлсөн байж таараа. Анхны сургалтын дараа бид зургаа, долоо, наймдугаар ангийн зорилтот бүлгийн хүүхдүүдийн дунд ижил агуулгат сургалтаа хийхэд эхний сургалтаас мэдэрсэн, авсан бүхэн бэхжив. Хүүхдүүд хэрсүү, сайн байна. Харин аав, ээж багш нар хүүхдүүдтэйгээ энэ сэдвээр нэг хуудсан дээр байж чадаж байна уу гэдэг улам л сонирхол татаж үлдэв.

Эцэст нь ингэж бодогдох, өөр дээрээ жишээлэхэд л би цахимжсан мэдээллийн хэрэгслийг арав илүү жил хэрэглээд, аль хэзээний цахим-идэр насандаа очсон бол аав, ээжийн үеийнхэн маань цахимжсан хэрэглээнд надаас лав хоёр дахин бага настай дүйцүүлбэл цахим-хүүхэдтэй төстэй үеэ өнгөрөөж байна. Тэгэхээр манайхны мэдээ, мэдээллийн боловсролд хүүхдүүд, насанд хүрэгчид гэж ялгалгүй бүгд нэгнээсээ суралцаж цахим хуваагдал, мэдээллийн тэгш бус байдлын эсрэг хамтаараа тэмцэх хэрэгтэй байна. 

#аянзамынтэмдэглэл #ХММСБ

Нийтэлсэн: Б.Бүжлхамаа

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна 3 цаг 16 мин Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа 3 цаг 21 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна 4 цаг 15 мин Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ 4 цаг 20 мин Энэ 7 хоногт Монгол Улсад 4 цаг 24 мин Ван Гогийн зургийг дуудлага худалдаанаас татахыг шаарджээ 4 цаг 30 мин Монголын театрууд 48 орны 188 байгууллагатай хамтран ажиллах боломж нээгдлээ 4 цаг 34 мин 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боловсрол эзэмшсэн түүхэн нөхцөл байдал 4 цаг 50 мин “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг нээнэ 4 цаг 58 мин Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа 5 цаг 1 мин НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол энэ лхагва гаригт болно 5 цаг 8 мин АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг 5 цаг 13 мин Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Уржигдар 09 цаг 54 мин Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй Уржигдар 09 цаг 47 мин Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр хүрэл медальтай буцлаа 2026-11-13 Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв 2026-11-13 УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа 2026-11-13 Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн 2026-11-13 Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа 2026-11-13 УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн Чинь Вьет Хунгийг хүлээн авч уулзав 2026-11-13
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Б.Баяраа: Шүүх яллах сэтгэл зүйгээсээ татгалзаж чадахгүй, “я... “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одонг Шинжлэх ухааны академид ... “Нүүдлийн соёл иргэншлийн түүх” цувралын олон улсын шинжээчд... УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон г... Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн
Top