x

Дундаж монгол Долгор нь Малтад

Жавар шавхуурдсан ийм нэгэн өвлийн өдөр уншигч та надтай хамт дулаан орон руу түр оччихоод ирэх үү. 

Хацар, чих, хуруу гээд ил гарах арьс болгондоо зориулж даавуу давхарлах ёстой болдог арваннэгдүгээр сар. Энэ хүртэл миний мэдэх өвлийн эхэн энэ сар давхар хучлагандаа аль хэдий нь орчихсон байдаг байв. Цас хэдий нь орсон байх ёстой, цаг агаарт зохицоод малгай, бээлий, ороолт заавал зүүх ёстой, эх газрын Монголд.

Гэтэл дэлхийн бөмбөрцгийн бүслүүрт арваннэгдүгээр сард ч нар ээсэн бүлээн салхитай байдаг гэдгийг биеэр мэдрэх ховор завшаан тохиов, тэнгисийн Малтад. 

Ижилхэн хул өнгөөр байшингууд нь эгнэж, байшин хоорондох зам нь жигд чулуун хавтангаар ярайжээ. Баруун зүүн зах нь хоорондоо машинаар хоёрхон цагийн зайтай оршдог гэхээр ямархан жижигхэн улс болох нь илхэн. Жижигхэн улс гэхдээ дөрөв илүү мянган жилийн турш Африк болон Европ тивийн голд оршин тогтносон гэхээр алмайрам. Магадгүй бидний монголчууд малтачуудыг тийм ч сайн мэдэхгүй байх. Гэхдээ кинонд дуртай, даа ялангуяа Хаан ширээний тоглоомын фанатууд тус киноны эхний улирлынх нь зураг авалтыг энд хийсэн гэвэл эндхийн зураглал санаанд ойр тусаж магадгүй.

Эсвэл Гладиатор кинон дээрээс энэ хотыг эртний европын дүрээр харсан байх...

Энд он тоолол 1571 оноос тоолж эхлэв хэмээжээ. Энд тэндгүй хоёр эсвэл гурван давхар өндөртэй ердийн байшингууд, сүүлд будаждээ эсвэл будалгүй удаждээ гэж ажиглам өөр өөр өнгөтэй модон тагтнууд. Тагтных нь байр байдал Богдын хүрээний хуучин байшингууд л иймэрхүү байсан болов уу гэмээр… Малтачуудад тэгж их гайхуулах архетиктур байхгүй гэхдээ тэдэнд одоо хүртэл хадгалж үлдсэн жижиг детайлууд бий. Хаалга болгоны бариул, байшин бүрийнх нь нэрийн пайзны чамин тансаг, ур дүйтэй ярих юм байхгүй. Шил, шаазан урлал гэдэг малтачуудын бас нэгэн нэрийн хуудас. Эртнээс улбаатай учраас ихэнх хөшөө дурсгал нь шашин шүтлэг, хаант ёс, хөлөг баатартай холбоотой. Өнцөг булан бүр нь түүх хүүрнэх аястай. 

Энэ хотын Улаанбаатартай адилхан нэг юм нь нийтийн тээвэр. Нийтийн тээврийн гол хэсэг нь автобус учраас найгүй түгжрэнэ, удна, хүлээлгэнэ. Онцлог нь ямар ч автобусан дотроо wifi-тай. Аа бас хөгжилтэй орон гоё юмаа. Бас энд усан замтай, хоёр хотын хоорондын хөдөлгүүрт завь өдөржин холхино. 

Арваннэгдүгээр сард дулаан л хувцас өмсөх ёстой гэж кодлогдсон надад дан цамц, богино өмд, бошинзтой залуус хүүхнүүдийг ажиглах сонихон байв. Өвлийн улирал гэхдээ энд жуулчны хөл тасраагүй бололтой. Хаашаа л явна газрын зураг ширтээд алмайрч хоёр, гурваараа алхаа хүмүүстэй таарах нь дотно. Учир нь би ч бас өөрөө газрын зургаа нэг ширтэж, эргэн тойрноо нэг сониучирхан алхаж яваа болохоор.  

Тэнгисийн эргээр өмнөд хэсгээрээ Африк тивтэй ойрхон болохоор хар арьстай хүмүүс олон юмаа, харин хойд хэсгээрээ Итали оронтой ойрхон учраас хоолны соёл нь италирхуу юм. Сонирхуулахад эдний үндэсний хоол нь туулайны мах. Бүжин туулай иднэ гэхээр арай харгис юм шиг санагдаад туршиж үзэлгүй орхисон. Хэхэ.  

Малтагаас нисэхийн өглөө хажуугийн тэнгисийн уснаас салхин давалгаагаар цохиж байна уу даа гэмээр их усаар бороо оров. Та хэзээ нэгэн цагт говьд шуурганд цохиулж байв уу. Говийн салхи газрын чулууг хөдлөгөх хүчтэй байж жижиг чулуугаар зодож салхилдаг бол тэнд Малтад салхи нь тэнгисийн усаа өргөх хүчтэй байж усаараа шавхуурдаж аваад урсах нь уу дээ гэмээр их устай бороо ордог юм билээ. Хачин нь өвдөг шүргэм их устай бороо орсон ч тэнгис нь тэгэсхийгээд усаа татаад авчих нь бас л гайхам байсан шүү.

Юутай гайхам дэлхий вэ...

Дундаж монгол Долгор.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Цаг агаарын улмаас Турк улсад хийх бүх нислэгийг цуцалжээ 2 цаг 2 мин С.Баяр: Цагаан сараар хар гэрт суух шиг гунигтай зүйл үгүй 2 цаг 57 мин Дөрвөн хүн нас барж, 1978 шинэ тохиолдол шинээр бүртгэгджээ 3 цаг 34 мин "УБТЗ" ХНН-ийн Дотоод аудитын албаны орлогч дарга Ж.Пунцагт эрүүгийн хэрэг үүсгэжээ 3 цаг 52 мин ХААН ШАЛДАН БАЙНА! 4 цаг 32 мин С.Бямбацогт: Хаврын чуулганаар Архидан согтуурахтай тэмцэх хуулийг хэлэлцэн батлуулна 5 цаг 31 мин П.Очирбат: Тэнгэрийн цаг жаргах болоогүй ээ 6 цаг 45 мин Зөрчил гаргасан бөхчүүдэд нэг удаа уучлал үзүүлэх утгатай хүсэлт гаргажээ 7 цаг 3 мин Төсвийн орлогын урьд оны дутуу төлөлтийг барагдуулахыг үүрэг болголоо 7 цаг 12 мин Сайжруулсан шахмал түлшийг 615 цэгт түгээн борлуулж байна 7 цаг 18 мин БАЙРШИЛ: Өнөөдөр ажиллах дархлаажуулалтын цэгүүд 7 цаг 30 мин Үүл хуралдвал хур бууж өн болдог 7 цаг 39 мин Өнгөрсөн онд оффшор бүсээс 20 тэрбум төгрөгийг буцаан төвлөрүүлжээ 7 цаг 45 мин Олон улсын газар зүйн заалтад Увс аймгийн чацаргана жимсийг бүртгэжээ 7 цаг 51 мин Ойрын хоногуудад ихэнх нутгаар хүйтний эрч чангарна 8 цаг 6 мин Үндэсний музейд "Хүннү: Археологийн шинэ нээлт" тусгай үзэсгэлэн нээгдлээ 22 цаг 16 мин Өвлийн олимпын талаарх Хятадын хатуу байр суурь 22 цаг 19 мин Их Британи Оросын Украины эсрэг хэрэгжүүлж буй арга хэмжээг буруутгаж байна 22 цаг 31 мин Мухар олгойн мэс заслын дараа баримтлах хоолны дэглэм 22 цаг 40 мин АНУ-ын тэргүүн хатагтай Ерөнхийлөгчийн сүүлчийн өдөр ширээн дээр нь бүжиглэв 23 цаг 10 мин
iИх уншсан
Шүүгч ковид туссанаас болж шүүхийн тогтоол 35 хоногоор хойши... Э.Бат-Үүлд зохиомол хэрэг тохож, ял оноосон асуудлаар НҮБ-д ... Б.Пүрэвдорж: Манай намын гишүүд ҮХЦ-д давхар дээлний асуудла... Сайжруулсан шахмал түлшний дампуурал Сайн байна уу, нөхөр дайсан! Ц.Туваан: Би АН-ын тамгыг гуйж аваагүй, гудамжнаас ч олоогүй... "Их сургууль цогцолбор" төслийг Эрдэнэт үйлдвэртэй хамтран х... Г.Майцэцэг: Ажилласаар байгаад л өрөнд ороод дуусахаар нийгм... Үүл хуралдвал хур бууж өн болдог АНУ-ын тэргүүн хатагтай Ерөнхийлөгчийн сүүлчийн өдөр ширээн ... П.Очирбат: Тэнгэрийн цаг жаргах болоогүй ээ Цас орж, цасан шуурга шуурахыг анхааруулж байна "Тайваний иргэдийн 90 хувь нь эх газрын Хятадаас гаралтай ч ... Орос Украин руу "маш богино хугацаанд" халдаж болзошгүй гэж ... Н.Төгсцогт мэргэжлийн боксын ээлжит тулаандаа Сакариа Лукаст... Их Британи Ковидтой холбоотой бараг бүх журмыг цуцална Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн эрүүгийн хэргийн шүү... БОАЖ-ын дэд сайдаар Б.Тулгыг томилохоор тохиролцжээ Brent нефтийн баррелийн үнэ 2014 оноос хойш 89 доллар хүрэв Э.Бат-үүлд ял оногдуулсан шүүхийн тогтоолыг сар шинэ дуустал...
Top