x

Сэтгүүлч Мария Ресса, Дмитрий Муратов нар Нобелийн энхтайвны шагналыг хүртлээ

Норвегийн Нобелийн хороо баасан гаригт хэдэн мянган километрийн зайтай хоёр сэтгүүлчид Энхтайвны шагналыг гардууллаа. Авторитар засгийн газар болон бусад дайсагнасан хүчний дарамт шахалттай алхам тутамд тулж буй ч хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөнийхөө төлөө уйгагүй зүтгэж буй Филиппиний Мария Ресса, ОХУ -ын Дмитрий А.Муратов нар "үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх чөлөөний төлөө зоригтой тэмцсэн нь ардчилал, тогтвортой энх тайвны урьдчилсан нөхцөл юм" хэмээн энэхүү шагналыг хүртээжээ.

"Тэд бол ардчилал, хэвлэлийн эрх чөлөө улам бүр таагүй нөхцөл байдалтай тулгарч буй энэ дэлхийд энэхүү үзэл санааны төлөө тэмцэж буй бүх сэтгүүлчдийн төлөөлөл юм" гэж мэдэгдэлд дурджээ.

Хатагтай Ресса бол Фулбрайтын эрдэмтэн бөгөөд 2018 онд "Time" сэтгүүлийн оны онцлох хүнээр шалгарч, хуурамч мэдээллийн эсрэг хийсэн тэмцлийнхээ төлөө түүний улс орны авторитар ерөнхийлөгч Родриго Дутертегийн хувьд байнгын өргөс байсаар ирсэн.

Түүний үүсгэн байгуулсан эрэн сурвалжлах сэтгүүлзүйн чиглэлээр ажилладаг дижитал медиа компани Рапплер засгийн газрын авлигыг илчилж, улс төрийн нэр хүнд бүхий хүмүүсийн санхүүгийн хөрөнгө, ашиг сонирхлын зөрчлийг судалсан. Энэ нь Дутертегийн засгийн газрын хар тамхины эсрэг кампанит ажлын талаар цөм хийсэн ажил юм.

Нобелийн хорооноос "Нас барсан хүмүүсийн тоо маш их байгаа тул кампанит ажил нь тус улсын хүн амын эсрэг хийсэн дайнтай төстэй юм. Хатагтай  Ресса, Рапплер нар сошиал медиаг хуурамч мэдээ түгээх, өрсөлдөгчөө дарамтлах, олон нийтийн яриаг удирдах зорилгоор хэрхэн ашиглаж байгааг баримтжуулсан болно" гэж мэдэгдэв.

Тэрээр 120 жилийн түүхэндээ Энхтайвны шагналыг хүртсэн 18 дахь эмэгтэй юм. Хатагтай Ресса Рапплерын Facebook Live платформ дээр үг хэлэхдээ энэ шагнал нь "өнөөдөр сэтгүүлч байх ямар хэцүү байдгийг хүлээн зөвшөөрч байгаа илэрхийлэл" гэж найдаж байна хэлэв.

Ноён Муратов хэдэн арван жилийн турш Орост үгийн эрх чөлөөг хамгаалж, улам хүнд нөхцөлд ажиллаж байна. Шагнал гардсан тухай мэдээг сонссоны дараа хэдхэн цагийн дотор Кремль шүүмжлэгчдийг дарах ажиллагаагаа эрчимжүүлж, есөн сэтгүүлч, идэвхтнүүдийг “гадаадын агент” хэмээн нэрлэв.

1993 онд бие даасан "Новая газета" сонинг үүсгэн байгуулагчдын нэг сэтгүүлч Муратов 1995 оноос хойш ерөнхий эрхлэгчээр ажиллаж байгаа. Дарамт шахалт, сүрдүүлэг, хүчирхийлэл, тэр байтугай хүн амины хэрэг тасралтгүй гардаг ч тус сонин ажилласан хэвээрээ л байна.

Анх гарч эхэлснээс хойш тус сонины зургаан сэтгүүлч амь үрэгдсэн гэж Чеченьд болсон дайны талаар илэн далангүй нийтлэл бичсэн Анна Политковскаягаас иш татан Нобелийн хороо онцолжээ.

"Аллага, сүрдүүлгийг үл харгалзан ерөнхий редактор Муратов сонины бие даасан бодлогоос татгалзахаас татгалзсан. Сэтгүүлчийн мэргэжлийн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг дагаж мөрдвөл тэрээр хүссэн зүйлийнхээ талаар бичихийг хүссэн сэтгүүлчдийн эрхийг тууштай хамгаалж иржээ" гэсэн байна.

Оросын олон эсэргүүцэгчид шоронд хоригдож буй сөрөг хүчний удирдагч Алексей А.Навальный шагналыг авна гэж найдаж, хүлээж байжээ.

Сэтгүүлч Муратов энэ шагналыг гэнэтийн бэлэг болгон өгсөн бөгөөд тэр мөн ноён Навальныйд өгөх байсан гэжээ. Тэрээр сэтгүүлчдийнхээ нэгтэй маргалдаж байхдаа баасан гаригт Норвеги улсаас хэд хэдэн үл мэдэгдэх дуудлагыг үл тоомсорлосон гэж Оросын хэвлэлд ярьжээ. Эцэст нь түүний хэвлэлийн нарийн бичгийн дарга мэдэгдэл хийхээс хэдхэн секундын өмнө түүнд энэхүү мэдээг дуулгасан байна.

Тэрээр шагналын мөнгөнийхөө тодорхой хэсгийг удаан хугацааны турш сурталчилж ирсэн нугасны булчингийн хатингаршилтай тэмцэх газарт болон Оросын эрх баригчдын шахалтын эсрэг сэтгүүл зүйг дэмжихэд хандивлах болно гэжээ.

Б.Бүжлхамаа

www.nytimes.com

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа 1 цаг 51 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ 1 цаг 56 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо 2 цаг 2 мин Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ 2 цаг 7 мин Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд “Өвлийн идэш” өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулна 2 цаг 26 мин З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын байрыг хадгалж, нэмэгдүүлэхэд чиглэнэ 2 цаг 32 мин Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна 8 цаг 25 мин Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа 8 цаг 30 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна 9 цаг 24 мин Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ 9 цаг 29 мин Энэ 7 хоногт Монгол Улсад 9 цаг 33 мин Ван Гогийн зургийг дуудлага худалдаанаас татахыг шаарджээ 9 цаг 39 мин Монголын театрууд 48 орны 188 байгууллагатай хамтран ажиллах боломж нээгдлээ 9 цаг 43 мин 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боловсрол эзэмшсэн түүхэн нөхцөл байдал 9 цаг 59 мин “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг нээнэ 10 цаг 7 мин Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа 10 цаг 10 мин НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол энэ лхагва гаригт болно 10 цаг 17 мин АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг 10 цаг 22 мин Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Уржигдар 09 цаг 54 мин Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй Уржигдар 09 цаг 47 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон г... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр... Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодло... "Ганц биечүүдийн өдөр”-ийн хямдрал: 11 юаниар 2 өрөө орон су...
Top