Италийн Миланаас Лекко аймаг руу явах замд...

Галт тэргэнд урд талын маань суудалд хэлд орж амжаагүй хөлөөрөө бүгдийг гүйцчих мэт санагдаад байгаа бололтой сахилгагүй, шар үстэй, гялтганасан том нүдтэй хоёр л өнгөрч байгаа болов уу гэмээр бяцхан хүү аав ээжийнхээ нэгээс нөгөөгийн өвөр дамжин завгүй шулганаж явав. Амнаас нь бидний ойлгох утга бүхий нэг ч үг унахгүй, тэгэвч тэр замын турш зогсолгүй шулганав. Сонин шүү, тэр хүү байнга л “аббаа, аббаа” гэж шулганана. Өөр хэд хэдэн авиа амнаас нь унах авч “аббаа, аббаа” гэх өнөөх авиаг тарни шиг цолгиухан тэр хоолойгоороо инээгээд давтаад байна. 

Ааваа… 

“А, Б” магадгүй энэ хүний тархи, хэл хүлээж аваад гаргаж хэлэхэд хамгийн энгийн хялбар мэдээлэл байх. Тийм болохоор аль үндэстэн байхаас үл шалтгаалаад нэмээд 24/7 дэргэд байгаа ээжийнх нь нэрнээс ч урьтаад “аббаа” гэдэг авиа аманд нь ингэж амархан багтдаг байх нь л дээ. Амнаас ийм амархан гардаг дуудах нэр шиг тань ааваа таны сэтгэл оршихуйг ч бас амархан ойлгочихдог бол сайхансан. 

Дундаж монголчуудын дунд аав гэж нэг хөх уул уудаг, уухаараа дуулдаг, уйлдаг, уугаагүй үедээ дуугүй дүнхийдэг, нөмөрлөдөг, тэгээд алсардаг, ангид оддог. Яг энэ дүрслэлийг дундчуудынхаа өмнөөс гэж бичиж суухдаа жоохон бэргэв. Ийм үү, үгүй юу уншиж буй авхай та бичээд үлдээгээрэй. 

Эцэг эхийн ачлал…

Угаа бодвол бид угаас нүүдэлчин ард түмэн. Хорвоо дээр учиггүй зүйл гэж үгүй бөгөөд ирнэ бас явна буюу юмс мөнхийн хөдөлгөөнд, тэгэх бүрт нь шүтэн барилдлагад зохицож амьдарна. Энэ насандаа би аав, ээжийнхээ охин болж төрсөн нь урьд хэдэн амьдралын учрал ерөөл буян заяа. Харин дараа төрөлдөө ч аав, ээжийгээ ачлаж энэрч чадвал тэр миний энэ насны үйлийн үр, хайр хишиг. Гэхдээ далдын энэ сүлбээг л шүтэн санаж яваад энэ насны амьдралыг үрээд өнгөрөөчих вийдээ. Чи сайн л явбал болоодоо аав ээжид нь тэрнээс өөр ачлал хэрэггүй дээ, өнгөрсөн аав ээжийгээ дурсаж суврага босголоо, тэнгэртээ залбирсан ээждээ тэнгис үзүүллээ, насаараа зүтгэсэн байрны зээлийг нь өмнөөс нь төлж дуусгалаа, ханьтай боллоо, үр ачийг нь үзүүллээ, шүүдрийн ус цугласан ч багадав. Эцэг эхийн ачлал, хариулт гэдэг түм живаа янз байх боломжтой, сонин хүлээлт, хариуцлага шүү. 

Өмнөх цогцолборт нэгэнтээ дурьдсан арга билгийг энд дахин нэг удаа гялс хийлгэх нь. Арга билэг бол амьдралдаа уламжлал, шинэчлэлийг хослуулах, одоог өнгөрсөн бас ирээдүйтэй сүлбэх тухай юм. Одоо би найзуудыгаа мэдрэмжиндээ үнэн байх, сэтгэлийн эрүүл мэндээ биеийн эрүүл мэндтэйгээ ижилхэн чухалчлах тухай захьдаг. Харамсалтай нь бидний аав, ээжийн үеийнхэн ихэнх нь энэ сэтгэлийн эрүүл мэнд гэдэг сэдэвт хаалттай. Тэд өөрсдөө битгий хэл бид ч заримдаа тэднийхээ мэдрэмжээ илэрхийлж буйг төвөгшөөх гээд байдаг. Уйлвал урдаас харж байгаа хүнээ зовоочихно гэж бодоод нулимсаа тэвчдэг ард түмэн шүү дээ. Гэтэл уйлна гэдэг чинь хэвийн илэрхийлэмж, инээхтэй адилхан. Бид хэтэрхий бодит бус хүлээлтэнд амьдарч байна. Тэр нь жаргалтай амьдрах, хүнээс дутуугүй хүн байх. Яг үнэндээ бидэнд нэг л хүлээлт байвал зохилтой. Тэр нь амьдрах. Амьдрах гэдэг чинь хоосон гэхдээ мэдрэх тухай. Зөвхөн эерэг мэдрэмж биш шүү дээ. Бараантай, хартай, сааралтай, цагаантай нь мэдрэх тухай. Тэгээд мэдэрсэн бол үнэн байх тухай. 

Ийш тийш нь шидэлж бичсэн бичвэрээ энэ хүрээд зангидая. Эцэг эхийн ачлалыг дараа төрөлдөө ч дахин учирч тэднийгээ хайрлаж чадахаар тийм далдын том байгаасай гэж хүсэж байна. Гэхдээ энэ насны амьдралдаа тэд ч бас дотроо арван наймт гэдгийг санаад хүүхдүүдийнхээ хажууд бүх мэдрэмжиндээ үнэн байхыг нь зөвшөөрдөг байцгаая. Цаг алсрахын хэрээр хэний ч бие урьдын хорин тавт шигээ байхгүй, дордно, тэр мэдээж. Гэхдээ зүлгэж хадгалж болох сэтгэл бодлоо хэн хүнгүй манадаг, баадагнадаг байя.

Италийн Леккогоос Бергамо аймаг хүрэх зам галт тэргэнд… 

Ардаа үзэсгэлэнт Комо нуурыг орхиод Альпын нурууны үзүүрээс онгоцны буудал руу хурдалж байна. Галт тэрэгний цонхонд жирэлзээд өнгөрөх энэ үзүүргүй мэт үргэлжлэх уулстай адилхан тэнд Шаргын цагаан нуурыг тольдох Хасагт хайрханы нэгэн бэлд аав, ээж хоёр минь биднийгээ гээд суугаадаа. 

Алсаас ч гэлээ 

Ачлах тухай л бодоод явдаг даа

Хураахын зовлонд эрдэгддэггүй ардын үрсэн, 

Хуваалцаж таныхаа сэтгэлээр ачлая даа. 

Урд минь уйлвал 

Дулаахан инээгээд таныгаа тэвэрнэ

Та ч бас мэдрэмжиндээ үнэн байж тэрийгээ илэрхийлж байгаарай. 

Уухаас өөрөөр амьдралыг тэмдэглэх өчнөөн арга бий шүү. Аавуудаа та нар доторхоо уудлах гэж л ууж байгаа бол зүгээр л урдаас нь харж байгаад сайныгаа ч, муугаа ч хэлчихдэг байгаарай. Ер нь л ярьж хэлж байгаарай, яаж ачлуулмаар байгаа тухайгаа. 

Дундаж монгол Долгор