x

Ерөнхийлөгчид эчнээ нэр дэвшигчдээс зугтаах нь

Цагаан сонголтын эрин үе ирж буй бололтой. 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар санал хураалтын хоёр дахь шатанд гарч ирсэн "цагаан сонголт"-ын давалгаа энэ удаа Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдийг зарлахаас өмнө эхлэв. Манай тэргүүлэх сайтуудын зүгээс "Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч таалагдахгүй бол шинийг захиалах эрх бидэнд бий" гэдгийг учирлаж, хэрхэн яаж вэ гэдэг арга замын талаар уншигчдад тайлбарлаж эхэллээ. Энэ сонгогчдод гэхээсээ сонгуульд нэр дэвшүүлэх эрх бүхий улс төрийн намуудад өгч буй сануулга юм. Цаас хэдий нимгэн ч чичихээс нааш цоорохгүй, хүн хэдий мэргэн ч хэлэхээс нааш санахгүй. Энэ давалгаа улам бүр цар хүрээгээ тэлж, нийтээрээ дэмжиж түгээгээсэй.

Энэ бол хамгийн түрүүнд улс төрийн хоёр том намаас нэр дэвшихээр горилж буй, бас нэр дэвшихээ зарлаад байгаа нөхдөд, мөн "энийг л нэр дэвшүүлбэл манай нам найдвартай ялна", эсвэл "Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлээд ч хамаагүй намын эрх мэдлээс зайлуулах юмсан" гэсэн бодолтой нөхдөд өгч буй мессеж. Мөн өнгөрсөн дөрвөн жил Ерөнхийлөгчөөр, Ерөнхий сайдаар ажилласан хоёр улстөрчид нийгмийн зүгээс өгч буй үнэлгээ. 

Одоогийн өнцгөөс харвал эрх баригч намын хувьд нэр дэвшигчээ ялуулж чадах хамгийн гол хүчин зүйл нь 2016 оны сонгуулиас хойш тасралтгүй, үнэмлэхүй олонхиор барьж буй эрх мэдлийн тогтолцоо, санал худалдан авах сүлжээ болон түүний санхүүжилт. Энэ бол МАН-аас нэр дэвсэн "бор халзан хонийг" ч бай гаргаад ирэх бодит хүч юм. Тийм болохоор ялалтын төлөө хэн нэгнийг, эсвэл нийгмээр нь золиослох шаардлага МАН-д лав байхгүй.

Харин АН-ын хувьд намын хувьд "Нэг намд төрийн бүх эрх мэдлийг өгч болохгүй" гэдэг ганцхан шалгуур. Бүх цаг үед сонгогчид ялагдагчид үргэлж нэг боломж олгосоор ирсэн. Энэ л сөрөг хүчний талаас Ерөнхийлөгчийг тодруулж болох цор ганц хүчин зүйл. Өөрөөр бол АН-аас сэртийх ч зүйл алга, одоохондоо. Намын даргыг, нэг хүнийг солилоо гээд тийм амар өөрчлөгдөх тогтолцоо биш. Дахиад нэг, хоёр удаагийн сонгуулийн бүрэн эрхийн хугацаа дуусгаж байж энэ нам амь орох байх.

Тийм болохоор аль аль нам нь хэрвээ энэ удаагийн сонгуульд амжилт гаргая гэвэл нийгэмд зөв харагдах хүнийг санал болгох нь эхний шалгуур. Харин одоо яригдаж байгаа нэр дэвшигчдийн тухайд аль алинд нь энэ шинж чанар алга. Х.Баттулгын хувьд өнгөрсөн дөрвөн жилд  төрийн тэргүүнээр ажиллахдаа хуулийн байгууллагыг ашиглан хувийнхаа буюу нам доторх бүх өрсөлдөгчдөө шоронд хийсэн, намаа самарсан. У.Хүрэлсүх нь нь тэр үйл хэрэгт нь дөрвөн жил хамтарсан. Ерөнхий сайдын суудлаас бууж, Ерөнхийлөгчид нэр дэвших болохоороо гэнэт Х.Баттулга руугаа чигчий хуруу гаргалаа гээд шударгын туйл болчихгүй. Мөн улс орны хамгийн хүнд хэцүү цаг үед "галын шугамаас зугтсан” хурандаагийн төрх хусавч арилахгүй. Хэрэв чин сэтгэлээсээ хариуцлагаа ухамсарлаж, гэмшсэн бол ядаж дөрвөн жил ар талд ажиллах ёстой хүн. Тэгээд өнгөрсөн таван жилийн эрх баригчдын эз дийлсэн түрэмгийлэл, түүний төлөө намын даргын хүлээх хариуцлага ч гэж бий.

Тийм болохоор аль аль нь нийгэмд зөв үлгэр үзүүлэхээ нэгэнт өнгөрсөн хүмүүс. Гэсэн хэдий ч энэ хүмүүс тус тусын намаас нэр дэвших магадлал маш өндөр байна гэж үзсэний үндсэн дээр "цагаан сонголт" дахин давалгаалж эхэлсэн байх. Өнгөрсөн дөрвөн жил шиг хүсээгүй сонголтоо хийчихээд харамсаж суух бус, “алийг нь ч сонгохгүй байх” гурав дахь хувилбарыг сонгогчдод ухуулж байна.

Өнгөрсөн удаагийн сонгуулиар “цагаас хуудас” сонголт 10 мянган санал илүү авсан бол /90 мянгаас давсан/ бол хоёр нам нэр дэвшигчдээ татаад шинэ нэр дэвшигч гаргах боломжтой байлаа. Одоо ч гэсэн тэр боломж нь байгаа. Тиймээс улс төрийн хоёр том нам энэ удаад "хэдэн удаа сонгууль явуулах вэ?" гэдгээ бодож тооцоолсны үндсэн дээр нэр дэвшигчдээ тодруулах ёстой гэсэн үг.    

Б.ЗАЯА

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нараас ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөл байгуулж ажиллана 4 цаг 50 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг өөрийнх нь хүсэлтээр үүрэгт ажлаас нь чөлөөллөө 6 цаг 33 мин Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина 11 цаг 9 мин Ш.Алтангадас: Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг УИХ-ын дарга хэрэгжүүлэх нь хуулийн практикт цоо шинэ нөхцөл үүсгэж байна 11 цаг 23 мин Ч.Өнөржаргал: Цагдаагийн байгууллага хүний нэр хүндэд халдаж байна 11 цаг 36 мин У.Хүрэлсүх эргэн ирэлт хийх үү? 14 цаг 1 мин Дээд шүүхийн “дээвэр” нурчихсан уу? 14 цаг 11 мин Ерөнхий сайд аа, АТГ, УЕПГ Таны “Ажлын алба” биш! 14 цаг 50 мин Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг нь ухаалаг тоолуурт шилжүүлжээ 15 цаг 1 мин Ц.Идэрбат: Тариалан эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ 15 цаг 19 мин Нөмрөгийн түймрийн хохирлын үнэлгээг хуулийн байгууллагад шилжүүлжээ 15 цаг 27 мин Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна 15 цаг 38 мин Г.Ганбаатар: Засгийн газрын өр 16 тэрбум ам.долларт дөхсөн нь цаашид анхаарах ёстой маш том дохио 15 цаг 48 мин Монгол Улс ба НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн хамтын ажиллагааны 2028-2032 оны хүрээг хэлэлцэв Өчигдөр 18 цаг 18 мин “Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна Өчигдөр 18 цаг 00 мин Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! Өчигдөр 17 цаг 30 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна Өчигдөр 17 цаг 24 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал Өчигдөр 17 цаг 19 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө Өчигдөр 16 цаг 35 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ Өчигдөр 16 цаг 22 мин
iИх уншсан
Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Нөмрөгийн түймрийн хохирлын үнэлгээг хуулийн байгууллагад ши... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүд... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн
Top