x

Ерөнхийлөгчид эчнээ нэр дэвшигчдээс зугтаах нь

Цагаан сонголтын эрин үе ирж буй бололтой. 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар санал хураалтын хоёр дахь шатанд гарч ирсэн "цагаан сонголт"-ын давалгаа энэ удаа Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдийг зарлахаас өмнө эхлэв. Манай тэргүүлэх сайтуудын зүгээс "Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч таалагдахгүй бол шинийг захиалах эрх бидэнд бий" гэдгийг учирлаж, хэрхэн яаж вэ гэдэг арга замын талаар уншигчдад тайлбарлаж эхэллээ. Энэ сонгогчдод гэхээсээ сонгуульд нэр дэвшүүлэх эрх бүхий улс төрийн намуудад өгч буй сануулга юм. Цаас хэдий нимгэн ч чичихээс нааш цоорохгүй, хүн хэдий мэргэн ч хэлэхээс нааш санахгүй. Энэ давалгаа улам бүр цар хүрээгээ тэлж, нийтээрээ дэмжиж түгээгээсэй.

Энэ бол хамгийн түрүүнд улс төрийн хоёр том намаас нэр дэвшихээр горилж буй, бас нэр дэвшихээ зарлаад байгаа нөхдөд, мөн "энийг л нэр дэвшүүлбэл манай нам найдвартай ялна", эсвэл "Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлээд ч хамаагүй намын эрх мэдлээс зайлуулах юмсан" гэсэн бодолтой нөхдөд өгч буй мессеж. Мөн өнгөрсөн дөрвөн жил Ерөнхийлөгчөөр, Ерөнхий сайдаар ажилласан хоёр улстөрчид нийгмийн зүгээс өгч буй үнэлгээ. 

Одоогийн өнцгөөс харвал эрх баригч намын хувьд нэр дэвшигчээ ялуулж чадах хамгийн гол хүчин зүйл нь 2016 оны сонгуулиас хойш тасралтгүй, үнэмлэхүй олонхиор барьж буй эрх мэдлийн тогтолцоо, санал худалдан авах сүлжээ болон түүний санхүүжилт. Энэ бол МАН-аас нэр дэвсэн "бор халзан хонийг" ч бай гаргаад ирэх бодит хүч юм. Тийм болохоор ялалтын төлөө хэн нэгнийг, эсвэл нийгмээр нь золиослох шаардлага МАН-д лав байхгүй.

Харин АН-ын хувьд намын хувьд "Нэг намд төрийн бүх эрх мэдлийг өгч болохгүй" гэдэг ганцхан шалгуур. Бүх цаг үед сонгогчид ялагдагчид үргэлж нэг боломж олгосоор ирсэн. Энэ л сөрөг хүчний талаас Ерөнхийлөгчийг тодруулж болох цор ганц хүчин зүйл. Өөрөөр бол АН-аас сэртийх ч зүйл алга, одоохондоо. Намын даргыг, нэг хүнийг солилоо гээд тийм амар өөрчлөгдөх тогтолцоо биш. Дахиад нэг, хоёр удаагийн сонгуулийн бүрэн эрхийн хугацаа дуусгаж байж энэ нам амь орох байх.

Тийм болохоор аль аль нам нь хэрвээ энэ удаагийн сонгуульд амжилт гаргая гэвэл нийгэмд зөв харагдах хүнийг санал болгох нь эхний шалгуур. Харин одоо яригдаж байгаа нэр дэвшигчдийн тухайд аль алинд нь энэ шинж чанар алга. Х.Баттулгын хувьд өнгөрсөн дөрвөн жилд  төрийн тэргүүнээр ажиллахдаа хуулийн байгууллагыг ашиглан хувийнхаа буюу нам доторх бүх өрсөлдөгчдөө шоронд хийсэн, намаа самарсан. У.Хүрэлсүх нь нь тэр үйл хэрэгт нь дөрвөн жил хамтарсан. Ерөнхий сайдын суудлаас бууж, Ерөнхийлөгчид нэр дэвших болохоороо гэнэт Х.Баттулга руугаа чигчий хуруу гаргалаа гээд шударгын туйл болчихгүй. Мөн улс орны хамгийн хүнд хэцүү цаг үед "галын шугамаас зугтсан” хурандаагийн төрх хусавч арилахгүй. Хэрэв чин сэтгэлээсээ хариуцлагаа ухамсарлаж, гэмшсэн бол ядаж дөрвөн жил ар талд ажиллах ёстой хүн. Тэгээд өнгөрсөн таван жилийн эрх баригчдын эз дийлсэн түрэмгийлэл, түүний төлөө намын даргын хүлээх хариуцлага ч гэж бий.

Тийм болохоор аль аль нь нийгэмд зөв үлгэр үзүүлэхээ нэгэнт өнгөрсөн хүмүүс. Гэсэн хэдий ч энэ хүмүүс тус тусын намаас нэр дэвших магадлал маш өндөр байна гэж үзсэний үндсэн дээр "цагаан сонголт" дахин давалгаалж эхэлсэн байх. Өнгөрсөн дөрвөн жил шиг хүсээгүй сонголтоо хийчихээд харамсаж суух бус, “алийг нь ч сонгохгүй байх” гурав дахь хувилбарыг сонгогчдод ухуулж байна.

Өнгөрсөн удаагийн сонгуулиар “цагаас хуудас” сонголт 10 мянган санал илүү авсан бол /90 мянгаас давсан/ бол хоёр нам нэр дэвшигчдээ татаад шинэ нэр дэвшигч гаргах боломжтой байлаа. Одоо ч гэсэн тэр боломж нь байгаа. Тиймээс улс төрийн хоёр том нам энэ удаад "хэдэн удаа сонгууль явуулах вэ?" гэдгээ бодож тооцоолсны үндсэн дээр нэр дэвшигчдээ тодруулах ёстой гэсэн үг.    

Б.ЗАЯА

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа 4 цаг 4 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ 4 цаг 9 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо 4 цаг 15 мин Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ 4 цаг 20 мин Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд “Өвлийн идэш” өргөтгөсөн худалдааг зохион байгуулна 4 цаг 39 мин З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын байрыг хадгалж, нэмэгдүүлэхэд чиглэнэ 4 цаг 45 мин Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна 10 цаг 38 мин Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа 10 цаг 42 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна 11 цаг 37 мин Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ 11 цаг 42 мин Энэ 7 хоногт Монгол Улсад 11 цаг 46 мин Ван Гогийн зургийг дуудлага худалдаанаас татахыг шаарджээ 11 цаг 52 мин Монголын театрууд 48 орны 188 байгууллагатай хамтран ажиллах боломж нээгдлээ 11 цаг 55 мин 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боловсрол эзэмшсэн түүхэн нөхцөл байдал 12 цаг 12 мин “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг нээнэ 12 цаг 20 мин Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа 12 цаг 23 мин НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохирол энэ лхагва гаригт болно 12 цаг 30 мин АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг 12 цаг 34 мин Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Уржигдар 09 цаг 54 мин Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй Уржигдар 09 цаг 47 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон г... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр... Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодло... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг...
Top