Орон нутгийн ээлжит сонгуулийн санал авах өдөр болоход тавхан хоног үлдлээ. Сонгуулийн дүн бараг гарчихсан бололтой. Эрх баригч нам ирэх жилийн сонгуулийнхаа үр дүнг яриад эхэлчихэж. У.Хүрэлсүхийг хэн залгамжлах вэ?

Харин АН-ын дотоодод юу болж байгаа талаар чөтгөр ч таамаглахад хэцүү болов. Сонгуулийн албан ёсны сурталчилгаа эхэлснээс хойш /2020.09.30/ арав хоног өнгөрсөн ч намын дарга нь одоо болж буй сонгууль болоод сонгуульд оролцож байгаа намын бодлого, зорилтынхоо талаар нэг ч удаа мэдэгдэл хийсэнгүй. Нийслэлийн АН-ын дарга нь нэг, хоёр удаа зурагтаар гарсныг эс тооцвол...

Ерөөсөө 2020 оны УИХ-ын ээлжит сонгуулийн дараачаас АН дотор болсон хөдөлгөөн ирэх 2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд чиглэсэн нь улс төр сонирхогчдын хувьд тодорхой байсан. Х.Баттулгыг Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвшүүлэх явдал. Энэ зорилгоор өөрийн бүлэглэлийнхэн болох Ц.Тувааныг намын даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр, Д.Пүрэвдавааг /Ерөнхийлөгчийн зөвлөх асан/ Нийслэлийн АН-ын даргаар тавьсан.

Үүнээс хойш АН доторх бусад бүлэглэл, фракциудын гар хөл хумигдаж эхэлсэн төдийгүй орон нутгийн сонгуульд оролцох оролцоо, идэвхи ч гэсэн багассан байна. Намын хуучин лидерүүдээс нэг нь ч ил гарч дуугарсангүй. Нам сонгуульд ялах нь нийт намын биш, нэг хүний эрх ашиг болоод явчихаар үр дүн нь ч гэсэн эсрэгээрээ гарч болох талтай.   

Уг нь бол орон нутгийн сонгууль гэдэг УИХ-ын сонгуулиас дутуугүй чухал. Тийм учраас төрийн эрх мэдэл, орон нутгийн эрх мэдлийг Үндсэн хуулиар зааглаж, сонгуулийг нь тусад нь явуулдаг. Орон нутаг бүр өөр өөрийн төсөвтай, түүнийг нь хуваарилдаг, захиран зарцуулдаг эрх мэдэл нь орон нутгийн удирдлагад байдаг. Тэр эрх мэдэлтэн хэн байх, ямар бодлого явуулахаас орон нутгийн хөгжил, хороо дүүргийн ажил, иргэдийн амьдрах орчин, нөхцөл шалтгаалдаг.

Харин энэ удаагийн орон нутгийн сонгуулийн хувьд энэ талын бодлого дээр сонгуульд өрсөлдөгчдийн ялгаа, зааг огтхон ч харагдахгүй байна. Нэг үгээр сонгогчдод сонголт хийх боломж алга. Дээрээсээ доошоо чиглэсэн намын бүтэц, бэл бэнчингээрээ л хэн нь ялахаа шодож байна.

МАН-ын хувьд УИХ-ын сонгуульд үнэмлэхүй ялсан гэдгээрээ ааглаж, энэ байр сууриа орон нутагт хадгалахын тулд төрийн бүх аппаратыг ашиглаж байгаа. Намын дарга, УИХ-ын гишүүд нь орон нутаг, тойрог руугаа ажиллаж, нэр дэвшигчдээ гаргаж ирэхийг урьтал болгож байгаагаас бус сонгуулийн фон сурталчилгаа, намын мөрийн хөтөлбөр гэх мэт зүйлст огтхон ч ач холбогдол өгөхгүй байна.

Ийм нөхцөлд АН илүү товч бөгөөд тодорхой мессэж гаргаад илүү шаргуу ажиллах ёстой байсан ч тэгсэнгүй. Яг эрх баригч нам шиг намын үндсэн бүтэц, Ерөнхийлөгчийн өөрийн бүлэг фракци болон фанатууд дээр түшиглэж сонгуульд оролцохоор тооцсон нь АН-ын алдаа болж байна. Зөвхөн энэ хэмжүүрээр явбал АН болон Х.Баттулга У.Хүрэлсүх болон МАН-ыг дийлнэ гэдэг үлгэр. Илүү нийгэмдээ чиглэсэн сурталчилгаа, товч тодорхой мессежүүд дээрээ хүч хаясан бол УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээс үүссэн сөрөг реакци АН-д оноо авчирч болох байлаа.

Харамсалтай нь тийм ялгарал АН-аас одоохондоо лав харагдахгүй байна. Хэрвээ энэ удаагийн сонгуульд АН ялагдвал Х.Баттулга ирэх 2021 оны сонгуулийн боломжоо алдаад зогсохгүй намаа ч гэсэн алдах болно. АН дахиад засаглах хүртэл нэг бус сонгуулийн жилийг ардаа үлдээх болно. Х.Баттулгаас намаа авах, дараачийн эзэнд нь хүлээлгэж өгөх зодоон хэдэн сонгуулийн хугацаа туулахыг таах аргагүй юм.

Тиймээс Х.Баттулгад намаа ялуулж, амьд үлдэх, эсвэл намтайгаа, фракцитайгаа улс төрөөс арчигдах гэсэн хоёрхон л сонголт хүлээж байна.

Улс төрийн нам гэдэг өөрөө амьд организм, байнга шинэчлэлт өөрчлөлтийн дунд явдаг учраас хэн нэгэн лидер, хэзээ нэгэн цагт энэ намыг ахин улс төрийн тавцанд гаргаж ирэх л байх л даа. Харин Х.Баттулгын хувьд өөр. АН ялагдвал түүнийг хадгалж хамгаалж байсан хана хэрэм ч гэсэн нурж унана. Өөрийнх нь хананы цаад руу илгээсэн олон хүний араас өөрөө ч явж мэдэх юм.

Б.СЭМҮҮН