x

Да…Да…Даваадоржийн Ганболд

Найзууд нь хүндлэхээрээ “Да дарга”, цаашлуулахаараа “Ха дарга” гэж түүнийг авгайлна. Да нь яахав, овгоор нь дуудаж байгаа хэрэг, харин “Ха”нь мань эрийг халзнаар нь дайруулсан явдал. Мань хүнд алинд нь ч үл ажран муухан инээчихээд сууж байна. Тэр хачин нэгэн. Хүүхдийн морь, номхон тэмээ шиг. Надад түүний нэг юм огт таалагддаггүй. Найз нартаа элдвээр хэлүүлээд тоодоггүй шигээ гөрдөөч, хутгаач нарыг ч уучилдаг нь ёстой илүү зан санагддаг.

Чамайг тэгээд бичсэн байна гэхэд “Тэгсэн л байна лээ. Уг нь ч тийм биш дээ, чи мэднэ ш дээ” гээд духаа гялтайлгана. Жинхэнэ үнэнийг нэг ч болов хүн мэдэж байгаад ханачихна. Ерээд оны Монголын эдийн засгийн шинэчлэлийн гол авторуудын нэг, өнөөдөр бүгдээрээ үр шимийг нь хүртэж яваа зах зээлийн эдийн засгийн үрийг суулгалцсан нэгэн. Шинэтгэлийн олон алхмыг удирдаж, хэрэгжүүлсэн эдийн засагч. Яриад барахгүй олон ажлыг тэр хийсэн, бас хийлцсэн. Дараа нь янз бүрийн салбарт зүтгэсэн.

Нэлээн сүүлд л гэхэд, Америкчуудын мөнгөөр монголд төмөр замын зүтгэх бүрэлдэхүүнийг шинэчлэх төсөл, хөрөнгө мөнгийг шийдүүлчихсэн явсан. Одоо байгаа дизелээр ажилладаг илчит тэргэнд зориулан 60 км.цагаас илүү хурдлах боломжгүйгээр тахирлуулан барьсан, нэвтрүүлэх чадвар нь хүрэлцэхээ больсон төмөр замтай зэрэгцүүлж 120 км.цагийн хурдтай цахилгаан зүтгүүрт зориулсан шинэ төмөр замын төслийн ТЭЗҮ-ийг Монгол Улсаас нэг ч төгрөг гаргалгүйгээр хийлгэсэн хүн.

Гэвч иймэрхүү юм яаж дуусдаг билээ тэр л замаар төмөр замын шинэчлэлүүд нь жилийсэн. Шинэ юм, шинэ алхам эзэндээ сайн нэр дагуулдаггүйн жамаар үсээ дуустал хэлүүлж яваа нэгэн. Анх түүнийг алт дилер гэх хэргийн эзэн хэмээн жаал гүтгэв. Үнэн хэрэгтээ хэсэг мэргэжилтэн, залуус дилер хэмээх банк хоорондын валютын арилжаа маягийн бизнест оржээ.

Гэхдээ Да.Ганболдын заавраар биш, МАХН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны шийдвэрээр 1987 онд эхэлсэн ажил байжээ. Хэрэг явдал ардчилсан хувьсгалаас өмнө болсон хэрэг бөгөөд 1991онд шинэ Засгийн Газрын үед илэрсэн юм билээ. Харин алт худалдсан явдал Да.Ганболд санхүү, эдийн засаг хариуцсан тэргүүн шадар сайд байх үед тохиожээ. Олж ирсэн мөнгө нь Монголд яаж буянаа өгснийг харин хэн ч ярьдаггүй.

Харин Да.Ганболд болсон явдлыг тайлбарлахыг хичээсэнгүй, яг л найз нартаа халзан мулзнаараа дуудуулсантай адилд болоод өнгөрсөн юм. Буруугүй зүйлд буруутнаар ойлгогдож хохь нь болсон доо. Та нар одоо ч түүнийг улсын хамаг алтаар гараа угаагаад барчихсан, тэрнээс нь болоод миний байж байгаа царай энэ гэж бодож суугаа байлгүй. Дараа нь хэн нэгэн нь Да.Ганболд “Монголчуудыг элгээр нь мөлхүүлнэ” гэсэн гээд цуурчихаж. Аанай л үнэн учрыг мэдэх хүн зөндөө л байгаа юм чинь гээд орхиж.

Хэдэн жил дараалан, хурал болгон дээр голдуу улаан дээлтэй нэг өвгөн босоод “Тэр Ганболд биднийг элгээр нь мөлхүүлнэ гэсэн болохоор” гээд л тамхины галаар түлчихсэн энгэрээ ширтэн ширтэн ярьдаг болчихсон байж билээ. Нэг удаа Баабар бид хэд Завханд явж байгаад тэгж ярьсан хүнээс “Та маш ноцтой мэдээлэл хэллээ. Наадах чинь Монгол Улсын эдийн засгийн эсрэг гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл байна. Бид цагдаагийн газарт хандаж Да.Ганболдод эрүүгийн хэрэг үүсгүүлнэ. Харин та наад баримтаа яг гэрчлээд очоорой” гэсэн чинь бажгадаад “Би үзээгүй ээ. Улс л тэгж яриад байгаа юм. Худлаа ч болов уу гэж бодоод байсан юм. Тэгж таарлаа” гэсгээд суучихаж билээ.

Одоо танай наагуур чинь өнөөх домгууд хөгжөөд “Улсын алт мөнгөөр бус алмаз шүрээр дилэрдсэн”, “монголыг элгээр нь хэвтүүлэх биш дагзаар нь савуулах” болчихсон яваа биз. Гол нь хэн юу гэх нь яах вэ? Өөрөөс нь л асуугаад үзээрэй, хэн минь. Өөр зүйлгүй ээ.

Б.Цэнддоо

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина 4 цаг 54 мин Ш.Алтангадас: Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг УИХ-ын дарга хэрэгжүүлэх нь хуулийн практикт цоо шинэ нөхцөл үүсгэж байна 5 цаг 8 мин Ч.Өнөржаргал: Цагдаагийн байгууллага хүний нэр хүндэд халдаж байна 5 цаг 21 мин У.Хүрэлсүх эргэн ирэлт хийх үү? 7 цаг 46 мин Дээд шүүхийн “дээвэр” нурчихсан уу? 7 цаг 56 мин Ерөнхий сайд аа, АТГ, УЕПГ Таны “Ажлын алба” биш! 8 цаг 35 мин Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг нь ухаалаг тоолуурт шилжүүлжээ 8 цаг 46 мин Ц.Идэрбат: Тариалан эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ 9 цаг 4 мин Нөмрөгийн түймрийн хохирлын үнэлгээг хуулийн байгууллагад шилжүүлжээ 9 цаг 12 мин Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна 9 цаг 23 мин Г.Ганбаатар: Засгийн газрын өр 16 тэрбум ам.долларт дөхсөн нь цаашид анхаарах ёстой маш том дохио 9 цаг 33 мин Монгол Улс ба НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн хамтын ажиллагааны 2028-2032 оны хүрээг хэлэлцэв 23 цаг 0 мин “Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна 23 цаг 18 мин Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 23 цаг 47 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 23 цаг 54 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 23 цаг 58 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө Өчигдөр 16 цаг 35 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ Өчигдөр 16 цаг 22 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ Өчигдөр 10 цаг 05 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” Өчигдөр 09 цаг 53 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүд... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн
Top