x

Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм

Хорио цээрийн ямар ч дэглэм, хилийн хорио, бүр коронавирус хүртэл зогсоож чадахгүй зүйл бол хүний тархи буюу оюун ухаан юм. Хүн унтаж байхад, бүр үхэж байхад хүртэл тархи ажилласаар л байдаг гэсэн. Үүнтэй адил хорио цээрийн дэглэмийг дахиад нэг сараар сунгасан хэдий ч манай улстөрчдийн тархинд ирэх сонгууль “ид дундаа” явж байна. Зарим нь бүр шантраад, ялагдаад эхэлчихсэн ч байх шиг...

Шинэ вирусийн халдвараас болж хөл хорио тогтоосны дараа УИХ-ын гишүүд тойрог руугаа очих эрхгүй хашигдсан, сар шинийн баярын золголтыг хориглосон зэргээс болж хөл тушигдсан нөхдийн хийж чадах ганц зүйл нь тархиа ажиллуулах. Тиймээс улс төрийн өрөг дээрх нүүдэл ид дундаа явж байна. Эрх баригч намын дарга гишүүддээ өөрийнх нь зөвшөөрөлгүйгээр нэг ч үг дуугарахыг хориглосон зэргээс үзвэл түүнд гэсэн нэг бодол бий байх. Мөнгө байхад бүгдийг шийднэ... Бараг л.

Ирэх сонгуулийн хамгийн том өрсөлдөгчид яалт ч үгүй АН, МАН хоёр. Гэвч хөрөнгө бэлийн хувьд тэнгэр газар шиг зөрүүтэй харагдана. АН-ын дарга дэнчингийн 100 саяа цуглуулж чадахгүй байхад Ардын намын генсек “Манай нам нэр дэвшигчдээсээ нэг ч төгрөг татахгүй” гэж хэлсэн явдал тархинд “шар ус” хуруулж байгаа. МАН хэдийн сонгуулийнхаа санхүүжилтийн босгочихжээ гэсэн үг. Ийм хүч тэнцвэргүй сонгуульд оролцох хэрэг байна уу?

Гэвч ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм. Анхнаасаа хариу нь тодорхой байдаг бол бодлого бодохын хэрэг юун. Эцсийн хариуг намууд биш, сонгогчид тавина.

Яг үнэнээ яривал хамгийн том бэрхшээл АН-д биш, МАН-д бий. Өнгөрсөн гурав, дөрвөн жилийн хугацаанд МАНАН, МАНАН биш хэмээн талцаж, тал дундуураа тас үсэрсэн нам ирэх сонгуульд амь нэгтэй, дуу нэгтэй орно гэдэг үлгэр. Тэр дундаа олон мандаттай томсгосон тойрог дээр бие биенийхээ бөгсийг хамгийн “сайн” ухдаг нь МАН-ынхан. Ухуулах зүйлээ ч өнгөрсөн дөрвөн жилд сайн амжуулсан.

ЖДҮ зээл, 60 тэрбумын сүлжээ гээд нийтэд ил болсон нэг хоёрхон фактаар бөмбөгдөхөд л нийтээрээ хэвтээд өгнө. Нэр дэвшигчээ солилоо гээд нийлбэрийн чанарт өөрчлөлт гарахгүй. Түүн дээр өнгөрсөн хугацаанд бизнесээ булаалгасан, аж ахуйнхаа амыг бариулсан, ашиг орлогоо хаалгасан бизнес эрхлэгчид, баялаг бүтээгчид босоод тэмцвэл намаараа хэвтээд өгөх нь бараг л зүйл тогтол. Мэдээж үүний тулд АН-ын мөрийн хөтөлбөр МАН-ын мөрийн хөтөлбөрөөс ялгаатай л байх ёстой. Яг адилхан хоёр зүйл яриад орвол илүү мөнгө төлсөн нь барианд орж таарна. Тэгээд дээр нь нэр дэвшигчдийн өнгө төрх.

2012 оны сонгуулиар АН яагаад хамгийн олон суудлыг авсан бэ? Мэдээж хувь тэнцүүлсэн буюу нам сонгох тогтолцоог сонгуулийн системдээ оруулж ирсэн нь нөлөөлсөн байх л даа. Өмнөх дөрвөн жилд АН МАН-ын Засгийн газарт хамтрахдаа ачааны хүндийг үүрсэн учраас хийсэн ч юмтай, хэлэх ч үгтэй байлаа. Хоёрдугаарт, цөөхөн ч гэсэн нэр цэвэр, мэдлэг боловсролтой залуусаа өмнөө түлхсэн явдал. Мөн мөрийн хөтөлбөр буюу бодлого нь маш тодорхой байсан. МАН шиг уриа тунхгийн шинжтэй хий хоосон үгээр хөөцөлдөөгүй.

Ийм жижигхэн (их мөнгөний дэргэд өчүүхэн харагдах байх л даа) зүйлээр АН МАН-ын өмнө гарч чадсан байдаг юм. Ардчилсан сонгуулийн түүхэнд анх удаа (1996-2000 оны Ардчилсан холбоо эвслийг оруулахгүйгээр).

Гэвч харамсалтай нь яг өнөөдрийн МАН шиг төсөөлөөгүй байсан ялалтдаа бэлэн биш байсны балгаар эрх мэдлээ булаалдан хоорондоо тэмцэлдэж, намын даргаа Засгийн газартайгаа огцруулснаар унал руугаа буцсан билээ. 2016 оны сонгууль МАН-ын хувьд бас л төсөөлөөгүй үр дүнг авчирсан билээ. Ялагдчихлаа гээд архи уугаад явж байсан нэр дэвшигч нь хоёр хоногийн дараа УИХ-ын гишүүнд сонгогдчихсоноо мэдэж байх жишээтэй. Олон ч тойрог дээр ийм зүйл болсон байх.

Гэтэл дараа нь юу болсон билээ? Ялсан намын дарга нь хөөгдөж, Засгийн газар нь огцорсон. Нам нь хоёр хуваагдсан. Энэ бол МАН-ын хамгийн том сул тал, АН-ын хувьд боломж. Ер нь бол МАН өнгөрсөн дөрвөн жилд юу ч хамаагүй хийж, юу ч хамаагүй ярьж явсан нь угаасаа 2016 оны сонгуульд ялалт байгуулна гэдгээ төсөөлөө ч үгүй байсантай л холбоотой. Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм.

Б.ЗАЯА

 

 

 

 

  

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Л.Хангай: Монголоор дамжуулан хийн хоолой барих ажил өнөө маргаашгүй эхэлчихнэ гэж бодож болохгүй 6 цаг 46 минутын өмнө Д.Нямхүү: Бидний шинжилгээний тактик зөв байна гэж дүгнэж байгаа 6 цаг 51 минутын өмнө Д.Нарангэрэл: Токиогоос ирсэн хоёр сэжигтэй тохиолдлыг ХӨСҮТ-д тусгаарласан 7 цаг 1 минутын өмнө БНСУ-ын Эрүүл мэндийн яамнаас манай улсад оношлуур хандивлана 7 цаг 18 минутын өмнө Ц.Элбэгдорж: Эмтэрч санасан нутагтаа, Та нартаа хүрээд ирлээ 7 цаг 32 минутын өмнө “Эрдэнэ үйлдвэр”-ээс Булган аймагт 700 сая төгрөгийн дэмжлэг үзүүлнэ Өчигдөр 20 цаг 14 минутад Тайландын Пукет мужид оршин суугаа монгол иргэдийн АНХААРАЛД! Өчигдөр 20 цаг 09 минутад Ө.Энхтүвшин: Нислэгийн хэлэлцээртэй орнууд руу л нислэг хийх боломжтой Өчигдөр 19 цаг 56 минутад УИХ-ын хаврын ээлжит чуулган даваа гаригт эхэлнэ Өчигдөр 19 цаг 32 минутад УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгчээ Өчигдөр 17 цаг 36 минутад Д.Цогтбаатар сайд аа, дипломат алба чинь хар тамхи, визний наймаачдаар дүүрчихлээ Өчигдөр 17 цаг 26 минутад "Тусгай үүргийн нислэгээр ирсэн 263 зорчигч шинжилгээнд хамрагдаагүй" Өчигдөр 17 цаг 14 минутад Ипотекийн зээлийн төлөлтийг гурван сараар хойшлуулахаар болов Өчигдөр 16 цаг 05 минутад 13 настай хүүхэд мотоциклтой онхолдож амиа алджээ Өчигдөр 15 цаг 57 минутад Онцгойгийн албан хаагчид хямд өртгөөр ариутгагч пункт хийжээ Өчигдөр 15 цаг 53 минутад Өрхийн бодит орлого сүүлийн 11 улирал инфляцийг давж бодитоор өссөн гэв Өчигдөр 15 цаг 46 минутад Ё.Баатарбилэг: Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хугацааг хойшлуулахгүй Өчигдөр 15 цаг 09 минутад Г.Занданшатар: Эдийн засгийг 5.0 их наядаар дэмжих төлөвлөгөөг чуулганы эхэнд батална Өчигдөр 14 цаг 44 минутад АН-аас иргэдэд 1,260,000 төгрөгийн тэтгэмж олгох санал гаргалаа Өчигдөр 13 цаг 48 минутад Европын орнуудаас ОХУ-аар дамжиж ирсэн 2760 тонн хүнсний бүтээгдэхүүнийг хүлээн авлаа Өчигдөр 13 цаг 07 минутад
iИх уншсан
Монголд коронавирус гарсан бол монголчууд ирэх байсан уу? У.Хүрэлсүхийн гүехэн бодол, Х.Баттулгын холын бодлого Сонгогчид зөв сонголтоо хийхэд "Электорат" хөдөлгөөний үндсэ... Олборлох салбарын төрийн ба орон нутгийн өмчит компаниуд: Хэ... Ерөнхий сайд коронавирустэй “хөтлөлцөх” гэж байна! Төсвөө яагаад тодотгох шаардлагатай вэ? Коронавирус ба "мораль" Цар тахал ба санхүүгийн хар зах М.Энхсайхан: Нүүрснээс ашиг хийдэг олон хүний "хөл дээр гишг... Б.Мөнхбат: Засгийн газар сошиалаар шүүмжлэгчдийн үгээр ажлаа... Т.Мэндсайхан: "Давхар дээл"-ийн хязгаарлалт ирэх сараас шууд... Ц.Элбэгдорж: Эмтэрч санасан нутагтаа, Та нартаа хүрээд ирлээ... АН-аас иргэдэд 1,260,000 төгрөгийн тэтгэмж олгох санал гарга... Сайд нараа сэлгэхгүй гэвэл гишүүнээс нь чөлөөлөх гарц бас ба... Д.Цогтбаатар сайд аа, дипломат алба чинь хар тамхи, визний н... Л.Хангай: Монголоор дамжуулан хийн хоолой барих ажил өнөө ма... Туркт суугаа Элчин сайд Р.Болдыг эргүүлэн татах шаардлага үү... Ц.Элбэгдорж маргааш үдэд тусгай үүргийн онгоцоор эх орондоо ... Дооёолсон долоон шийдвэр Иргэдийг нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөнд тооцож, бичилт х...
Top