x

Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм

Хорио цээрийн ямар ч дэглэм, хилийн хорио, бүр коронавирус хүртэл зогсоож чадахгүй зүйл бол хүний тархи буюу оюун ухаан юм. Хүн унтаж байхад, бүр үхэж байхад хүртэл тархи ажилласаар л байдаг гэсэн. Үүнтэй адил хорио цээрийн дэглэмийг дахиад нэг сараар сунгасан хэдий ч манай улстөрчдийн тархинд ирэх сонгууль “ид дундаа” явж байна. Зарим нь бүр шантраад, ялагдаад эхэлчихсэн ч байх шиг...

Шинэ вирусийн халдвараас болж хөл хорио тогтоосны дараа УИХ-ын гишүүд тойрог руугаа очих эрхгүй хашигдсан, сар шинийн баярын золголтыг хориглосон зэргээс болж хөл тушигдсан нөхдийн хийж чадах ганц зүйл нь тархиа ажиллуулах. Тиймээс улс төрийн өрөг дээрх нүүдэл ид дундаа явж байна. Эрх баригч намын дарга гишүүддээ өөрийнх нь зөвшөөрөлгүйгээр нэг ч үг дуугарахыг хориглосон зэргээс үзвэл түүнд гэсэн нэг бодол бий байх. Мөнгө байхад бүгдийг шийднэ... Бараг л.

Ирэх сонгуулийн хамгийн том өрсөлдөгчид яалт ч үгүй АН, МАН хоёр. Гэвч хөрөнгө бэлийн хувьд тэнгэр газар шиг зөрүүтэй харагдана. АН-ын дарга дэнчингийн 100 саяа цуглуулж чадахгүй байхад Ардын намын генсек “Манай нам нэр дэвшигчдээсээ нэг ч төгрөг татахгүй” гэж хэлсэн явдал тархинд “шар ус” хуруулж байгаа. МАН хэдийн сонгуулийнхаа санхүүжилтийн босгочихжээ гэсэн үг. Ийм хүч тэнцвэргүй сонгуульд оролцох хэрэг байна уу?

Гэвч ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм. Анхнаасаа хариу нь тодорхой байдаг бол бодлого бодохын хэрэг юун. Эцсийн хариуг намууд биш, сонгогчид тавина.

Яг үнэнээ яривал хамгийн том бэрхшээл АН-д биш, МАН-д бий. Өнгөрсөн гурав, дөрвөн жилийн хугацаанд МАНАН, МАНАН биш хэмээн талцаж, тал дундуураа тас үсэрсэн нам ирэх сонгуульд амь нэгтэй, дуу нэгтэй орно гэдэг үлгэр. Тэр дундаа олон мандаттай томсгосон тойрог дээр бие биенийхээ бөгсийг хамгийн “сайн” ухдаг нь МАН-ынхан. Ухуулах зүйлээ ч өнгөрсөн дөрвөн жилд сайн амжуулсан.

ЖДҮ зээл, 60 тэрбумын сүлжээ гээд нийтэд ил болсон нэг хоёрхон фактаар бөмбөгдөхөд л нийтээрээ хэвтээд өгнө. Нэр дэвшигчээ солилоо гээд нийлбэрийн чанарт өөрчлөлт гарахгүй. Түүн дээр өнгөрсөн хугацаанд бизнесээ булаалгасан, аж ахуйнхаа амыг бариулсан, ашиг орлогоо хаалгасан бизнес эрхлэгчид, баялаг бүтээгчид босоод тэмцвэл намаараа хэвтээд өгөх нь бараг л зүйл тогтол. Мэдээж үүний тулд АН-ын мөрийн хөтөлбөр МАН-ын мөрийн хөтөлбөрөөс ялгаатай л байх ёстой. Яг адилхан хоёр зүйл яриад орвол илүү мөнгө төлсөн нь барианд орж таарна. Тэгээд дээр нь нэр дэвшигчдийн өнгө төрх.

2012 оны сонгуулиар АН яагаад хамгийн олон суудлыг авсан бэ? Мэдээж хувь тэнцүүлсэн буюу нам сонгох тогтолцоог сонгуулийн системдээ оруулж ирсэн нь нөлөөлсөн байх л даа. Өмнөх дөрвөн жилд АН МАН-ын Засгийн газарт хамтрахдаа ачааны хүндийг үүрсэн учраас хийсэн ч юмтай, хэлэх ч үгтэй байлаа. Хоёрдугаарт, цөөхөн ч гэсэн нэр цэвэр, мэдлэг боловсролтой залуусаа өмнөө түлхсэн явдал. Мөн мөрийн хөтөлбөр буюу бодлого нь маш тодорхой байсан. МАН шиг уриа тунхгийн шинжтэй хий хоосон үгээр хөөцөлдөөгүй.

Ийм жижигхэн (их мөнгөний дэргэд өчүүхэн харагдах байх л даа) зүйлээр АН МАН-ын өмнө гарч чадсан байдаг юм. Ардчилсан сонгуулийн түүхэнд анх удаа (1996-2000 оны Ардчилсан холбоо эвслийг оруулахгүйгээр).

Гэвч харамсалтай нь яг өнөөдрийн МАН шиг төсөөлөөгүй байсан ялалтдаа бэлэн биш байсны балгаар эрх мэдлээ булаалдан хоорондоо тэмцэлдэж, намын даргаа Засгийн газартайгаа огцруулснаар унал руугаа буцсан билээ. 2016 оны сонгууль МАН-ын хувьд бас л төсөөлөөгүй үр дүнг авчирсан билээ. Ялагдчихлаа гээд архи уугаад явж байсан нэр дэвшигч нь хоёр хоногийн дараа УИХ-ын гишүүнд сонгогдчихсоноо мэдэж байх жишээтэй. Олон ч тойрог дээр ийм зүйл болсон байх.

Гэтэл дараа нь юу болсон билээ? Ялсан намын дарга нь хөөгдөж, Засгийн газар нь огцорсон. Нам нь хоёр хуваагдсан. Энэ бол МАН-ын хамгийн том сул тал, АН-ын хувьд боломж. Ер нь бол МАН өнгөрсөн дөрвөн жилд юу ч хамаагүй хийж, юу ч хамаагүй ярьж явсан нь угаасаа 2016 оны сонгуульд ялалт байгуулна гэдгээ төсөөлөө ч үгүй байсантай л холбоотой. Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм.

Б.ЗАЯА

 

 

 

 

  

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 12 цаг 43 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 12 цаг 50 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 12 цаг 54 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 13 цаг 39 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 13 цаг 52 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 20 цаг 9 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 20 цаг 20 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 20 цаг 38 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 20 цаг 45 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 20 цаг 49 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 20 цаг 54 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 20 цаг 59 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 21 цаг 4 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Уржигдар 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Уржигдар 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Уржигдар 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Уржигдар 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Уржигдар 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Уржигдар 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Уржигдар 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүд...
Top