x

Д.Эрдэнэбат: Говьсүмбэр, Дундговь аймгийг нэг тойрог болгох ёстой

УИХ дахь Ардчилсан намын зөвлөлийн дарга, УИХ-ын гишүүн Д.Эрдэнэбатаас УИХ-ын сонгуулийн хууль, тойргийн мандатын талаар ярилцлаа.

-УИХ-ын сонгуулийн нэг тойрогт ногдох мандатын тооны талаар ямар байр суурьтай байна вэ?
-УИХ-ын сонгуулийн хуульд олон мандаттай тойрог гэж заасан. Тэгэхээр тухайн тойрогт хоёр буюу түүнээс дээш мандаттай байна гэсэн үг. Тухайн тойрогт хэдэн мандаттай байхыг хүн амын тоо, төвлөрлийг тооцон гаргах ёстой. Цөөн хүн амтай аймгууд бий. Жишээлбэл Дундговь, Говьсүмбэр аймгуудыг нэгтгээд хоёр мандаттай тойрог болгомоор байгаа юм. Учир нь Дундговь аймаг хөгжлийн хувьд бусдаасаа хоцорсон, УИХ-ын ганцхан гишүүнтэй. Одоо тус аймагт орших Салхитын мөнгөний ордын тухай яригдаж эхэллээ. УИХ-аар энэ ордын асуудлыг хэлэлцэж шийдээд явах юм шиг байна. Говьсүмбэр аймаг гурван сумтай, Дорноговь аймгийн бөөрөнд хавчуулагдаж явдаг. Бас хөгжлийн хувьд тийм ч сайн биш. Ганц Шивээ-Овоогийн нүүрсний уурхайтай. Тэгэхээр УИХ-ын сонгуулийн тойргийг тогтоохдоо нутаг дэвсгэр, хүн ам түүнчлэн эдийн засгийн нөхцөл байдлыг зайлшгүй харах ёстой. Ийм учраас энэ хоёр аймгийг нэгтгэх шаардлага байгаа юм.

-Үүнээс өөр асуудалтай тойрог байгаа юу?
-Зарим нь дэндүү тэгш бус байна. Тухайлбал хүн амын тоо цөөн ч дөрвөн мандаттай тойрог бас бий. Түүнээс хасч гурав болгох шаардлагатай гэж бодож байгаа. Улаанбаатар хотын тойргийн мандатыг хасах ёсгүй. Яагаад гэвэл манай улсын хүн амын хамгийн том төвлөрлөл нийслэлд байна. Нийслэлийн тойргийн мандатыг хасах нь зөв үү, буруу юу гэдгийг хэлэлцэж байгаа. Нэг нэг мандаттай аймгуудыг зайлшгүй хоёр болгохоос өөр арга байхгүй. Хууль нь тийм юм. Ингээд тооцвол дундаж хүн амтай аймаг хоёр мандаттай болно. Мөн 100 гаруй мянган хүн амтай аймаг гурван мандаттай байх тооцоо гарч байгаа. Харин 100 мянгаас доош хүн амтай байж дөрвөн мандаттай аймаг байвал түүнээс хасах ёстой. Дахин хэлэхэд хүн ам, нутаг дэвсгэр, эдийн засгийн нөхцөл зөв харж тооцож байж мандатын тоог гаргах учиртай гэж үзэж байна.

-УИХ-ын сонгуулийн тойргийн асуудлыг Сонгуулийн ерөнхий хороо тодорхой болгосон юм болов уу?
-Сонгуулийн ерөнхий хороо одоогоор уг асуудлыг оруулж ирээгүй байна. Хуулийн дагуу хоёрдугаар сарын 01-нээс өмнө тойргийн асуудлыг тодорхой болгох ёстой. Тухайн үед уг асуудлаар Ардчилсан намын зүгээс байр сууриа илэрхийлнэ.

-Тэгвэл Ардчилсан намын зүгээс ямар байр суурь илэрхийлэх төлөвтэй байна вэ?
-Нэгдүгээрт, миний дээр ярьсан асуудлуудыг зайлшгүй харгалзан үзэх ёстой юм. Хоёрдугаарт, нийслэлээс хүн ам ихээр төвлөрсөн газрын мандатын тоог цөөлөх нь туйлын зорилго биш гэж үзэж байгаа.

-УИХ Орон нутгийн сонгуулийн тухай хуулийг хэлэлцэхээр шийдсэн. Энэ хуулийн төслийн талаар та ямар байр суурьтай байна вэ?
-Орон нутгийн сонгуулийн тухай хуульд мажоритар тогтолцоогоор сонгууль явуулах томьёолол байгаа. Жижиг тойргоор сонгууль явуулна гэсэн үг. Ажлын хэсэг судалгаа хийгээд үзэх хэрэгтэй. УИХ-ын сонгуулийг томсгосон тойргоор явуулахаар болсон. Тэгэхээр орон нутгийн сонгуулийг бас энэ томсгосон тогтолцоогоор явуулах нь зүйтэй гэж харж байгаа. Өөрөөр хэлбэл нийслэлийн дүүрэг нэг тойрог болно гэсэн үг. Тойргийг жижиглээд байх нь тийм ч ач холбогдолтой зүйл биш. Жишээ нь сумын төвийг бүхэлд нь авч үзэх ёстой. Иймэрхүү асуудлуудыг зайлшгүй авч үзэх ёстой гэж бодож байна. Ер нь орон нутгийн сонгуулийн тухай хуульд сонгуулийн сурталчилгаа явуулах хугацааг УИХ-ынхтай адилхан 22 хоног гэж төлөвлөсөн байгаа. Тэгэхээр орон нутагт улстөржилтийг багасгахын тулд сонгуулийн сурталчилгааны хоногийн тоог цөөлөх хэрэгтэй. Тэртээ тэргүй нэг суманд хэний ах дүү, хаана нэр дэвшиж байгааг дэндүү сайн мэднэ. Иймд сонгуулийн сурталчилгаа олон хоног үргэлжилхээр орон нутагт улстөржилт асар өндөр хэмжээнд хүрдэг тал бий. Мөн маш их зардал гардаг. Ийм учраас орон нутагт хамгийн бага зардлаар, богино хугацаанд сонгууль явуулах бүрэн боломжтой гэж харж байгаа.

-Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт хүчин төгөлдөр хэрэгжээд эхлэхээр Дархан, Эрдэнэт улсын чанартай хотын статустай болно. Тэгэхээр Сэлэнгэ, Булган аймгуудын хилийн заагийг тодорхойлох зэрэг асуудал гарна шүү дээ?
-Хотын статусын асуудлыг энэ УИХ-ын бүрэн эрхийн хугацаанд шийдэж амжихгүй байх. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг тавдугаар сарын 01-нээс мөрдөж эхэлнэ. Тэгэхээр хотын статус тогтоох, эрх зүйн орчинг бүрдүүлэх асуудал нь дараагийн шинэ УИХ-ын шийдэх асуудал болж хувирна гэж бодож байна. Өөрөөр хэлбэл Дархан, Эрдэнэтийн хотын статустай болох хугацаа нь 2021 оноос эхлэх байх. Ийм учраас уг асуудал дараагийн УИХ руу шилжих магадлал асар өндөр юм. Тэгэхээр одоо үйлчилж буй хуулийн хүрээнд бүх асуудлаа шийдээд явна гэсэн үг.

-Эрх баригчид өөрсдөдөө боломж олгох тойргийн хуваарилалт хийнэ гэсэн зүйл яригдаж байгаа. Ийм зүйл бий юү?
-Сонгуулийн тойрог 50, 26 гэдэг тоо л автоматаар тогтоочихоод байх юм. Заавал ийм байх ёстой ч юм уу, үгүй ч юм уу бүү мэд. Хамгийн гол асуудал нь амын тоо, газар нутгийн хэмжээ, эдийн засгийн нөхцөл байдал гэсэн гурван зарчимд тулгуурлаж тойргийн хуваарилалтаа хийх ёстой. Тэгэхээр 26 эсвэл 30 тойрог гарах нь уу мэдэхгүй. Энэ асуудлыг УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо, ажлын хэсэг нухацтай авч үзэх ёстой. Аливаа асуудалд аль нэг улс төрийн хүчинд давуу эрх олгоно гэдэг нь сайн зүйл биш. Урьд нь 2012, 2016 оны УИХ-ын сонгуулийн тойргийг өөрчлөөд л явуулсан. Үүнээс ач холбогдол ерөөсөө гараагүй. Ийм учраас хэн нэгэн хувь хүн болон намын эрх ашиг гэхээс илүү тухайн нутаг дэвсгэрт амьдарч буй иргэдийн эрх ашиг, эдийн засгийн хөгжлийн хандлага чиг, хүн амын тоо гээд маш олон зүйлийг харж байж шийдвэр гаргах ёстой.

-Хэрэв УИХ-ын сонгууль явуулах тойрог нэмэгдвэл хуулиа өөрчлөх үү?
-Хууль өөрчлөгдөхгүй. Тойргийг тусгай тогтоолоор батална. Энэ тогтоолыг хоёрдугаар сарын 01-нээс өмнө батлах хуультай.

"Ардчилал таймс" сонин

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Ардчилсан намын даргын сунгаа Орон нутгийн сонгуулийн дараа болно 18 цаг 16 минутын өмнө Б.Отгонсүх: Улаанбаатар хотын замуудад ус зайлуулах шугам хийхэд 180 тэрбум төгрөг шаардлагатай 18 цаг 22 минутын өмнө Бизнес эрхлэгчид Голомт банкны ПОС төхөөрөмжийг онлайнаар захиалах боломжтой 18 цаг 28 минутын өмнө Ерөнхий сайд шинэ аварга П.Бүрэнтөгсөд баяр хүргэв 18 цаг 42 минутын өмнө Б.Батзоригт 40 сая төгрөгөөр торгох ял оногдуулжээ 19 цаг 40 минутын өмнө "Урт цагаан" үйлчилгээний зориулалттай 7 давхар цогцолбор төв болно 20 цаг 44 минутын өмнө Сайншанд-Хамарын хийд чиглэлд тээврийн хэрэгслүүд түр замаар зорчиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 00 минутад ФОТО: "Ирлээ Явлаа Цэвэр" аяны нөлөөллөөр дотоодын аялагчдын хандлага өөрчлөгджээ Уржигдар 15 цаг 54 минутад Гадаадад гацсан иргэдээс авлига нэхсэн хэрэг гарвал АТГ-т хэрхэн хандах талаар мэдээлэл гаргахыг хүслээ Уржигдар 15 цаг 35 минутад Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Тав дахь өдөр Уржигдар 15 цаг 24 минутад Тэрэлж орчимд иргэд, ААН-үүд зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байна Уржигдар 12 цаг 28 минутад Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Дөрөв дэх өдөр 2020-08-02 15:21 Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Гурав дахь өдөр 2020-08-01 14:16 Өчигдөр шинжилгээ хийсэн 249 хүний сорьцоос коронавирус илэрсэнгүй 2020-07-31 11:34 Коронавирустай тэмцэхэд эмэгтэй лидерүүд амжилт гаргаж байна 2020-07-31 11:28 Үлгэр жишээ нөхөр: Өрнийн зурхайгаар эрчүүдийн чансаа 2020-07-31 11:18 ОХУ-аар дамжаад Монголдоо ирж болно гэсэн ташаа мэдээлэлд автахгүй байхыг хүсье 2020-07-31 10:59 Цагдаагийнхан мафижаад ирэхээрээ яадаг вэ? 2020-07-31 10:47 Нам, эвсэл сонгуульд оролцохоо наймдугаар сарын 16-наас өмнө илэрхийлнэ 2020-07-31 10:38 Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд: Хоёр дахь өдөр 2020-07-31 10:23
iИх уншсан
Цагдаагийнхан мафижаад ирэхээрээ яадаг вэ? Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд: Хоёр дахь өдөр Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд: Эхний өдөр Хурцыг өмгөөлөхүй УИХ-ын шинэ гишүүн Д.Өнөрболорын улс төрд орсон замнал Бизнес эрхлэгчид Голомт банкны ПОС төхөөрөмжийг онлайнаар за... Б.Отгонсүх: Улаанбаатар хотын замуудад ус зайлуулах шугам хи... Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Тав дахь өдөр Гадаадад гацсан иргэдээс авлига нэхсэн хэрэг гарвал АТГ-т хэ... Ардчилсан намын даргын сунгаа Орон нутгийн сонгуулийн дараа ... Д.Нямхүү: ХӨСҮТ-д эмчлэгдэж байгаа нэг хүний биеийн байдал х... Чех улсаас эх орондоо ирэх хүсэлтэй иргэдийг бүртгэж байна УИХ-ын гишүүн асан Г.Солтанд холбогдох хэргийн шүүх хурал бо... Үлгэр жишээ нөхөр: Өрнийн зурхайгаар эрчүүдийн чансаа Карантинд өнгөрүүлсэн өдрүүд - Дөрөв дэх өдөр Өчигдөр шинжилгээ хийсэн 249 хүний сорьцоос коронавирус илэр... Тусгаарлалт, ажиглалтад байсан хоёр хүнээс коронавирусийн ха... Наймдугаар сард хийгдэх тусгай үүргийн нислэгийн хуваарийг т... Нам, эвсэл сонгуульд оролцохоо наймдугаар сарын 16-наас өмнө... Коронавирустай тэмцэхэд эмэгтэй лидерүүд амжилт гаргаж байна...
Top