x

Ил тодын хуулиас болж Саарал жагсаалтад орсон гэх тархи угаалт

Даваа гаригт хуралдсан УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хурал дээр Олон улсын мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх байгууллага /ФАТФ/-ын Саарал жагсаалтад Монгол Улс орсон асуудлаар холбогдох Монголбанкны удирдлагууд болон Сангийн яам, Санхүүгийн зохицуулах хорооноос мэдээлэл хийжээ.

Үүнийхээ дараа тэд Саарал жагсаалтад Монгол Улс яагаад орсон талаар олон нийтэд хандаж мэдээлэл хийв. Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар болон Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж нар нэгэн дуугаар “Саарал жагсаалтад орсон асуудал одоогийн эрх баригчидтай огт хамаагүй. Бүр 2015 онд баталсан Эдийн Засгийн ил тод байдлын тухай хуулиас болж Монгол Улс саарал жагсаалтад орсон” гэв.

Ялангуяа Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд “Хууль батлагдсаны дараа Монголын хөрөнгийн хэмжээ 34 их наядаар нэмэгдэж, өмнө нь байснаасаа 150 хувиар өссөн. Ийм сэжигтэй хууль батлагдаж, сэжигтэй хөрөнгийн хөдөлгөөн хийгдсэн учраас энэ шалгалтад хамрагдсан” гэжээ.

Ер нь бол ФАТФ-ын есөн хүнтэй баг манай улсын 2013-2016 оны үйл ажиллагаанд үнэлгээ хийсэн гэдгийг Монголбанкны дэд ерөнхийлөгч хэлсэн байна. Үнэлгээ хийгээд 2017 оны тавдугаар сард ФАТФ-ын хяналтад оруулсан юм байнаХяналт тавиад дахиад хоёр жил болсны дараа сая манайхыг Саарал жагсаалтад орууллаа. Тэгэхээр Монгол Улсыг Саарал жагсаалтад оруулсанд манайх буруугүй гэсэн МАН-ын сайд нарын үг худлаа болох нь.

ФАТФ-аас манай улсад өгсөн 40 зүйл бүхий зөвлөмжийн дөрвөөс бусдыг нь бид биелүүлсэн гэв. Тийм бол Монгол Улс яагаад Саарал жагсаалтад оров?

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын хэлснээр “Мөнгө угаахтай тэмцэх асуудлаар шүүх шийдвэр гаргахгүй байна, хөрөнгө хураагдахгүй байна” гэх мэт хуультай холбоотой хоёр асуудал бий. Мөнгө угаахтай тэмцэх тухай шинэ хуулийг сая баталсан. Хөрөнгө хураах асуудлыг хуулийн байгууллага шалгаад, гэм бурууг нь шүүх нотолж байж шийддэг гэв. Тэгэхээр нь энэ нь цэвэр хуулийн байгууллага болон хууль тогтоомжийн биелэлттэй холбоотой асуудал байх нь. Харин энэ асуудал Хууль зүйн сайдын эрхлэх асуудалтай огт хамаагүй юу?

Сануулахад 2014 онд Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжин байхдаа Мөрдөх албаны тухай хуулийг санаачилж улс дамнасан гэмт хэрэгтэй /мөнгө угаах, хүний наймаа, хар тамхи, терроризм/ тэмцэх бүтэц бий болгохоор ажиллаж байв. Хуулийг нь батлуулахаар УИХ-д оруулж ирээд унасан. Тэр үед үүнийг хамгийн их улдаж эсэргүүцсэн, унагасан гишгэлсэн хүн нь одоогийн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд. Хэрвээ Мөрдөх албыг байгуулчихсан бол гадаад орнуудад суугаа ЭСЯ, Консулын газрууддаа хуулийн атташе суулгаад, түүгээрээ дамжуулаад хил дамнасан гэмт хэргүүдтэй тэмцэх, бусад улс орнуудын хууль, хүчний байгууллагатай хамтраад ажиллах, холбоо сүлжээнд орох боломжтой байв. Харин үүнд саад хийсэн гол хүн нь Ц.Нямдорж сайд өөрөө.

Сайд Мөнгө угаахтай тэмцэх хуулийг сая баталсан гэж ярьж байна. Олонхийн мэдэж байгаачлан өмнөх УИХ-ын үед баталсан хуулиар хорин сая төгрөгөөс дээшхи банкны гүйлгээнд хяналт тавидаг байсан. Сая Саарал жагсаалтын асуудал босоод ирмэгц яаруу сандруу УИХ-д хууль оруулаад гурав хоногийн дотор батлуулсан байна. Гэвч хууль батлах нэг өөр, түүнийг хэрэгжүүлэх нэг өөр. Тэр тусмаа хуулийг хэрэгжүүлэхийн тулд хүн хүч, хөрөнгө мөнгө, бүтэц зохион байгуулалт хэрэгтэй. Хэрэг илрэхгүй, шүүхээр шийдэгдэхгүй байна аа гэж сайд өөрөө ч хэлсэн байна лээ.

Х.Тэмүүжинг сайд байхад Боловсролын сайд Ё.Отгонбаярын эхнэрийг мөнгө угаасан хэргээр барьж хориод, “гурван банкны дансанд  300 гаруй сая ам.доллар, 10 гаруй тэрбум төгрөгтэй. МИАТ, Татварын дарга нарын дараа орох том гэмт хэрэг илрүүлчихлээ” хэмээн жаал шуугисан ч сүүлдээ ам.доллар, төгрөг хоёроо андуурсан ч бил үү, эндүүрсэн ч билүү онигоо шиг зүйл болоод дууссан нэг түүх бий. Ийм төрлийн гэмт хэрэгтэй эргүүлийн цагдаа тэмцдэггүй юм аа л гэсэн үг л дээ. Тиймээс тэр үед Мөрдөх албаны тухай ярьж байв.

Тэр хэргээс хойш манай цагдаагийнхан энэ төрлийн хэргийн тухай ам нээхээ больсон. Ямар аргаа бараагүйдээ Гадаад хэргийн сайд нь өөрөө дипломат албан тушаалтнаа гаднын тусгай албадаар бариулж байх вэ. Өөрөө араас нь явчихаагүй нь олз.

ФАТФ бол терроризм, хар тамхи, мөнгө угаах, хүний наймаатай холбоотой хар мөнгийг зохицуулах, хил дамжсан хэргүүдтэй тэмцэх, хууль эрх зүйн орчноо уялдуулахаар нэгдсэн, зөвлөмж өгдөг чиг үүрэг зонхилсон байгууллага. Монгол өөрөө эрсдэлтэй бүс нутагт байдаг. Афганистан, ОХУ, БНХАУ, Казахстантай ойр, эдгээр улс хар тамхи, хүний наймаа өндөртэйд тооцогддог. Энэ утгаараа Монгол Улс бас тус байгууллагын анхааралд орсон байх магадлалтай.

Дээр нь сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсын иргэдийн оролцсон хар тамхины хэрэг тоогоо алдлаа, дипломат албан тушаалтнууд нь оролцоод эхэллээ. Хууль хяналтынхан нь ажиллаж чадахгүй байна. Үсрээд л бааранд сууж байгаа насанд хүрээгүй хүүхдүүдэд эр бяраа гаргаж байгаа биз дээ. Ийм байхад Саарал байтугай Хар жагсаалтад ороогүйдээ баярладаг газар.

Хууль зүйн сайд Ц.Нямдоржийн хэлээгүй өнгөрсөн бас нэг зүйл бол гадаадаас ажиллах хүч авах буюу хойд Солонгосын ажилчидтай холбоотой асуудал. Учир нь хойд Солонгос өөрөө хоригт орчихсон, хойд Солонгосын ажилчдын цалин үй олноор хөнөөх цөмийн зэвсэг бүтээх санхүүжилтэд ашиглагдаж байж магадгүй гэсэн хардлагаар тэднийг ажиллуулахаа боль гэсэн зөвлөмж манайд өгсөн ч биелүүлээгүй. Энэ ч гэсэн Хууль зүйн сайдын хийх ёстой ажил.

Тийм болохоор Саарал жагсаалтад орсонд Ил тодын хууль буруутай гэх сайд Ц.Нямдоржийн үг хуудуутай болж байна. Ил тодын хууль гэдэг нь татварт бүртгэгдээгүй байсан нуугдмал хөрөнгөө ил болговол нөхөр татвар, торгууль тавихгүй, нэг удаа чөлөөлье л гэсэн хууль шүү дээ. Ил болгосныхоо дараа мэдээж татвараа шударгаар төлөөд явах ёстой. Үүний үр дүнд Монголын эдийн засаг 34 их наядаар нэмэгдэж, өмнөхөөсөө 150 дахин өссөн бол тэр нь харин Ил тодын хуулийн гавьяа.

Үүний төлөө Монгол Улсыг Саарал жагсаалтад оруулна гэдэг Ц.Нямдорж сайдад төрж болох санаа байх. Яагаад гэвэл ирэх жил сонгууль болно. Хар тамхи, мөнгө угаахтай холбоотой гээд хэлчихвэл өөрт нь халгаатай учраас өнөөдөр Ил тодын хууль яриад сууж байна. Гэтэл үнэндээ тийм биш гэдгийг эдийн засагч Ч.Отгочулуу хэлсэн байна.

ОУВС манай банкуудад эх үүсвэрийн шалгалт явуулсан нь үнэн байна. Тэр шалгалт дууссан. Ямар нэгэн байдлаар тэр эх үүсвэр дотор нь терроризмтой, мөнгө угаахтай холбоотой зүйл байхгүй нь тодорхой болсон юм байна. Гэхдээ ОУВС-гийн хөтөлбөр тусдаа, ФАТФ-ын асуудал тусдаа. Харин Сангийн яам өөр өнцгөөр мэдээлэл тараагаад байна гэж. Яагаад гэвэл ирэх жил сонгууль болно.

Б.СЭМҮҮН  

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • Иргэн.
    Ил тодын хуулиас болсон гэдэг үгэнд тэнэг хүнн л итгэнэ.Нямдорж нарын хүмүүс хуураад сурчихсанаараа ард иргэдэдээ худлаа ярьж хуурч болох ч Дэлхийн нийтийг тэр дундаа FATF г бүүрч хуурч чадахгүй учраас л Саарал жагсаалтанд оруулсан.
    2019 оны 11 сарын 05 | Хариулах
  • и
    лаларын худалч өвгөн.
    2019 оны 11 сарын 04 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт мөрдөгдөж эхэллээ 6 цаг 59 минутын өмнө Ноос хогонд, ноолуур банкны ӨРӨНД! 7 цаг 10 минутын өмнө АНХААР! Хүүхдийн бэлгэнд хугацаа нь дуусах дөхсөн бүтээгдэхүүн оруулсан байжээ 7 цаг 13 минутын өмнө Өнгөрсөн онд эрэгтэй хүүхдэд Ананд гэсэн нэрийг хамгийн их өгчээ 7 цаг 25 минутын өмнө Хорио цээрийн хугацааг зургадугаар сарын 30-ныг хүртэл СУНГАЛАА 7 цаг 36 минутын өмнө Ч.Улаан: 100 мянган төгрөгөөр ноолуураа авч чадсангүй. Малчдаасаа хүлцэл өчье 7 цаг 52 минутын өмнө У.Хүрэлсүх: Ард иргэд үүргээ ухамсарлаж, албан хаагчдын шаардлагыг хүлээн авах ёстой 8 цаг 27 минутын өмнө Ногоон зээлийг үргэлжлүүлэн олгоно 8 цаг 52 минутын өмнө Орон нутгийн замд машин онхолдож, найман сартай нярай энджээ 9 цаг 7 минутын өмнө Өнөөдрийн байдлаар нийт 108 хүн ХӨСҮТ-д эмчлүүлж байна 9 цаг 20 минутын өмнө Үндсэн хуулийн өөрчлөлт: Цэцийг ч гэсэн сэгсрээд үзье 9 цаг 28 минутын өмнө Наоми Осака хамгийн өндөр орлоготой эмэгтэй тамирчдын жагсаалтыг тэргүүллээ 10 цаг 45 минутын өмнө Дэлхийн элгэнд шившгээ дэлгэхээс өмнө хилээ нээж иргэдээ авчиръя 12 цаг 22 минутын өмнө Хожимдсон таван харуусал 12 цаг 25 минутын өмнө Энэ долоо хоногт ОХУ-аас нийт 500 оюутнаа татан авна 12 цаг 54 минутын өмнө Энэ долоо хоногийн теле хичээлийн ХУВААРЬ  13 цаг 6 минутын өмнө “Иргэдийн оролцоотой ногоон хот” аян эхэллээ 13 цаг 14 минутын өмнө Аварга Э.Оюунболдын шүүх хурал хойшлогджээ 13 цаг 19 минутын өмнө Эдийн засгийг “ХҮРЭЛСҮХ” хэмжүүрээр шинжихүй 13 цаг 31 минутын өмнө “Playtime” олон улсын хөгжмийн фестиваль хойшлогдлоо 13 цаг 36 минутын өмнө
iИх уншсан
Х.Тэмүүжин: УИХ-д орж ирээд хулгай хийх, ах дүүгээ албан туш... Намын шалгуур үргэлж зөв байдаггүйг илтгэх цөөн баримт Орос гацааг хоёр хөршийн гацаа гэсээр байх уу? А.Адьяасүрэн: АН алсыг харсан, орчин үетэйгээ хөл нийлсэн бо... Эрүүдэн шүүсэн хэрэг: Эргэлзээтэй асуудлыг ил хэлэлцье Эдийн засгийг “ХҮРЭЛСҮХ” хэмжүүрээр шинжихүй Хожимдсон таван харуусал Үндсэн хуулийн өөрчлөлт: Цэцийг ч гэсэн сэгсрээд үзье П.Батчимэг: Дорнодод очихыг минь мэдээд нэг хүү зугтчих шиг ... В.Якунинаас С.Батболдод илгээгдсэн 4644 тоот захианы шаардла... Зорилтот бүлэгт чиглэсэн ипотекийн зээлийг арилжааны банкууд... Я.Санжмятав: Сонгууль нэлээд хүч тэнцвэргүй нөхцөл байдалд э... Франк Юнг: Бид энд тайван алхаж байгаа бол Германд ч гэлтгүй... МАН-ын тэргүүлсэн УИХ “ХАР ЖАГСААЛТ” гэсэн дүн тавиулчихаад ... Н.Баярмаа: Хайр гэдэг чинь нэг алдуурхаараа ухаанд дийлддэгг... О.Содбилэг гадаадаас ирж амжилгүй бүрэн эрхээ дуусгах нь Дэлхийн зөгийн өдөрт зориулав: Зөгийн нийгэмд үзүүлэх ач хол... Б.Хурц нарын 9 хүнд холбогдох шүүх хурал хойшлогдлоо УОК хөл хорио сунгах эсэхийг ирэх даваа гаригт хэлэлцэнэ Б.Ариунболд: Намаа муулахгүй, гэхдээ зүгээр орхихгүй
Top