x

Эратосфен Киренский бөмбөрцгийн радиусыг бодож гаргажээ

МЭӨ 240 онд Грекийн эрдэмтэн Эратосфен Киренский дэлхийд анх удаа дэлхийн бөмбөрцөгийн радиусыг бодон гаргажээ. Эратосфен Киренский (МЭӨ 276-МЭӨ 194) нь эртний Грекийн тооч, одон орон судлаач, газар зүйч ба яруу найрагч хүн. Бага наснаасаа Александрид амьдарч нутаг нэгтэн, Александрын номын санг толгойлж байсан эрдэмтэн Каллимахаас эрдэм мэдлэгээ авчээ.

Авсан мэдлэгээ өргөжүүлэхээр тэр Афинд ирээд Платоны сургуулийн ойролцоо суурьшжээ. Энэ хоёр сургуулиар авсан түүний эрдэм Эратосфеныг олон талын шинжлэх ухааны бүтээл туурвихад нь тус болсон юм. III Птолемей Эвергет хаан Каллимахыг нас барсаны дараа Эратосфеныг эргүүлэн дуудаж Александрийн номын санг толгойлуулах болсон байна.

Түүний гол бүтээлүүдийн нэг нь дэлхийн радиусыг тооцон бодсон үйл юм. Эртний египетчүүд зуны өдөр хоногийн тэнцлээр нар Сиенад (өнөөгийн Асуан) гүнзгий худгийн ероолд тусдаг мөртлөө Александрид тийм үзэгдэл гардаггүйг ажиглажээ. Эратосфен үүнийг дэлхийн бөмбөрцгийн радиусыг тооцохдоо ашигласан байна.

МЭӨ 240 оны зургадугаар сарын 19-нд нар хамгийн өндөр байх цагт Александрия хотод тэрээр урт зүү ба скафис гэсэн аягыг хэрэглэн нар ямар өнцөгөөр тэнгэрт байгааг тогтоожээ.

Хэмжилтийн дараа 7 градус 12 минут буюу тойргийн 1/50 гэсэн тоог гаргаж авсан байна.  Тэгвэл Сиена нь  Александри хотоос тойргийн 1/50-д байгаа болж таарав. Хотуудын хоорондын зай нь 5,000 шатлал гэж байсан учир дэлхийн тойрог нь 250 000 шат болоод радиус нь 39,790 шатлал болжээ.

Гэхдээ Эратосфен ямар шатлалыг ашигласныг мэдэхгүй. Грекийн шатлал нь 178 м байсан бол дэлхийн радиус Грекийнхээр 7,082 км, Египетынх нь 6,287 км болж байгаа юм. Орчин үеийн хэмжилтээр дэлхийн радиусын хэмжээ нь 6,371 км болдог. Ямар ч байсан тэр үеийн энэ тооцоо гайхалтай болсон байна.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Бүх нийтийн мод тарих өдөрт зориулсан суулгацын худалдаа эхэллээ 4 цаг 41 мин Төв, Хэнтий аймагт барьсан үлийн цагаан оготнын сорьцод хантавирус илэрч байжээ 4 цаг 43 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Сонгинохайрхан дүүргийн иргэдтэй уулзлаа 4 цаг 44 мин Таван шарын нүхэн гарцын барилгын ажил 95 хувийн гүйцэтгэлтэй байна 4 цаг 45 мин Архангай аймаг 2026 онд аялал жуулчлалыг дэмжих олон арга хэмжээ зохион байгуулна 4 цаг 45 мин Монгол Улс Венецийн 61 дэх удаагийн дүрслэх урлагийн биеннальд оролцож байна 5 цаг 14 мин УИХ-ын дарга бүх нийтээрээ мод тарихыг уриаллаа 5 цаг 18 мин BTS хамтлаг Мексикийн Ерөнхийлөгчтэй уулзжээ 5 цаг 19 мин Европын цомын тэмцээнүүдийн финалд өрсөлдөх багууд тодорлоо 5 цаг 20 мин Үе тэнгийн дээрэлхэлтийг таслан зогсоох чиглэлээр НҮБ-ын Хүүхдийн сантай хамтран ажиллана 8 цаг 20 мин Нийслэлийн асуудлыг шинжлэх ухаанд суурилан шийдвэрлэхээр ШУТИС-тай хамтарна 8 цаг 21 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 4 хэм дулаан 8 цаг 22 мин Энэ амралтын өдрүүдэд болох хүчит бөхийн барилдаанууд 8 цаг 22 мин З.Мэндсайхан: Гадаад зээлийг өр зээл гэж ярихаас илүүтэйгээр хөрөнгө оруулалт гэж ойлгох ёстой 8 цаг 24 мин МАН-ын бүлэг 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, хөгжлийн төлөвлөгөөг хэлэлцлээ 8 цаг 25 мин Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа ЕСБХБ-ны суурин төлөөлөгчтэй уулзлаа 8 цаг 26 мин “Хадгаламжтай аялал” аяны сугалаа үрждэг сар эхэллээ 8 цаг 32 мин Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн өөрчлөлтийг санаачлах чиглэлийг Засгийн газарт өгсөн 8 цаг 38 мин НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссар Монгол Улсад айлчилна 10 цаг 48 мин Цахилгаан автомашин эзэмшигчдийн дунд судалгаа явуулж байна 10 цаг 49 мин
iИх уншсан
Элбэгдоржийн “хэрэг” Хамтарсан засгийн үед ханагар байжээ, Монгол... Ерөнхийлөгчийн хугацаа зургаан жил байх үгүйг Цэц баасан гар... Эдийн засгийн эрх чөлөөгүй сэтгүүл зүй Төсвийг сорогч ТӨК-үүдийг ЗОГСООЁ: Монголын эдийн засгийн тү... Эдийн засагч Л.Доржсүрэн: Том төслүүд бол эдийн засгийн хурд... 2000 оны Эрүүгийн хууль эргэн ирсэн нь: Гүтгэх гэмт хэрэг П.Эрхэмбаяр: УИХ-ын гишүүнийг Ерөнхийлөгч, эсвэл Намын дарга... З.Мэндсайхан: Татварын хуульд орох өөрчлөлтөөр иргэн, аж аху... Роалд Дал: Сүүдэр дундаас гэрэл сүлжсэн үлгэрч Д.Цолмон: Иргэн бүрийн нэрийн дансанд 306,1 мянган төгрөгийн... ЕНБД-д С.Баярцогтыг, намын дэд даргад Л.Мөнхбаясгаланг нэр д... СОЛИОРОЛ “Бичиг соёл-2026” олон улсын монгол уран бичлэгийн үзэсгэлэн... Баянхонгор аймгийн нийтийн номын сангаас "Уншлагын 14 хоноги... Хуучин мөсөн гулгуурын талбайг нийтийн эдэлбэр газар болгож ... Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Баянгол дүүргийн иргэдтэй уулзлаа Олон нийтийн газар байршуулсан сэжигтэй QR кодыг уншуулахгүй... Зүүн Нарангийн гудамж орчмын 10 га газрыг чөлөөлж, цэцэрлэгт... Ши Жиньпин аврах ажиллагаанд бүх хүчээ дайчлахыг үүрэг болго...
Top