Карл Брюллов. «Морьтой эмэгтэй». 1832
Эх сурвалж: Getty Images

Хэрэв  зураач хөрөг дэх эмэгтэйгээ  төгс  бүтээмж гэж үзэж буй бол  үнэн зөвөөс хазайж болох юм
«Сэтгэлээ тайлахаас илүүтэйгээр чамд би хайртай. Үхэн үхтлээ  чамд сэтгэлээ алдлаа, чамайг тэврэе» гэж «Морь унасан эмэгтэй» зургийг  захиалан зуруулсан  эмэгтэй Карл Брюлловт  бисэн байдаг. Гүнгийн ахайтан Юлия Самойловатай  уран зураач 1827 онд Италид танилцжээ. Нөхрөөсөө салсны дараа, ихээхэн хөрөнгийг өвлөгч, урлагийг ивээн тэтгэгч, дээд хүрээний од эмэгтэй Италид очжээ. Хэдэн жил дотноссон зураач, гүнгийн ахайтан хоёр Брюлловын амьсгаа хураатал ойрхон дотны найз  нөхөд байлаа.

«Морьтой эмэгтэй»
Зотон, тос 293 х 209,8 см. 1832
Москвагийн  Третьяковын улсын галарейд  хадгалагддаг.

Өөрийн хүүхэдгүй байсан Самойлова Италид нутгийн Жованнина, Амацилия гэсэн хоёр охины үрчлэн хүмүүжүүлжээ. Захиалгаар зурсан зурагтаа Брюллов тэднийг зурсан юм. “Ердийн язгууртан  бүсгүйг хаад, цэргийн жанжнуудын морьтой парадын хөрөг шигээр дүрслэсэнд Брюлловын шинэлэг санаа нь  гарсан бөгөөд тухайн цагтаа  нэлээдгүй зоригтой алхам байв. Романтик баатар эмэгтэйн  төгсжүүлсэн  дүрийг бүтээхийн тулд Брюллов санаатайгаар физикийн хуулиудаас татгалзжээ. 
Зураг зурагдаж дуусаад  түүнийг Миланы Брерийн  гэх дэгжин урлагийн Академид  тавин үзүүлэв. Морь унасан бүсгүйн  хэт өргөгдсөн гоо үзэсгэлэнг биширсэн үзэгчид  бүсгүйг нисэж буй сахиусан тэнгэр гэж нэрлэсэн юм. Үзэгчдийн зарим нь   бүсгүйн  зовлонгүй нүүр царай, түүний сууж буй нь  энэ зургийн нөхцөл байдалд  таарахгүйг бас хэлж байв.
Цулбуураа  хурууны үзүүрээр бариад  бараг  цоройн босохдоо тулсан догшин морин дээгүүр бүсгүй нисэн хөөрч буй мэт. Гэхдээ энэ бүгдийг зураач  санаатайгаар  хийсэн ба түүндээ охин тэнгэр мэт гоо үзэсгэлэнт бүсгүй хүрээлэн буй орчноосоо нэн дээгүүр гэдгийг харуулж өгчээ.

1. Амацилия. Бага охины сэтгэлийн хөөрлийг дамжуулахаар зураач албаар  хүчлүүлжээ. Амацилия бараг 70 гаруй дуурийг зохиогч Жовани Пачинийн охин. Зохиогчийн  «Помпейн сүүлчийн өдөр» дуурь нь Брюлловын тийм нэртэй гол зургаа бүтээх онгодыг нь өгчээ.

2. Жованнина. «Нүүр царайг илүү хүчтэйгээр барин  түүнийг  буянлагаар зурах нь хөрөг зураачийн жинхэнэ чанар» гэж Брюллов ярьдаг байжээ. Зураач хэт сайшаасан дүрээр  эмэгтэйн суулт, үзэгчдэд дэглэсэн харцыг зуржээ. Үнэн хэрэгтээ бол бодит байдалд  морь унахад хүн бөхийсөн, цулбуурыг  татан барьсан байна.

3. Морь. Догшин хүчинд захирагдсан хэтрүүлэгтэй гоо үзэсгэлэн нь романтизмын алдартай сэдэв бөгөөд түүний сод төлөөлөгч нь Брюллов юм. Зураач энд морь унасан бүсгүйн  эмзэг морины хүч хоёрын  эрс тэсийг онцлон гаргаж чаджээ.

4. Салхи. Янз бүрийн биетийг тодруулах зураачийн хүсэлд салхины чиглэл захирагджээ. Хэрэв малгайн гивлүүрийн хөдөлгөөнөөр салхи нэг чигт байгаа бол моднуудыг харахад эсрэгээр үлээнэ. Морьтон бүсгүйн туг үс нь хөдөлгөөнгүй огт салхигүй мэт. 

5. Гэрэлтүүлэг. «Манаргасан гэрэл  бодит гэрлийн  зөвхөн  ерөнхий төсөөллийг өгөн дүрслэлийг илбэдүүлэлтийн сэтгэгдэл төрүүлнэ. Зурагт  гэрлийн рефлекс ба тэдний эх үүсврийн холбоо  байхгүй» хэмээн урлаг судлаач Наталья Калугина тэмдэглэжээ. Парадын хөрөгт  үр дүн гь үнэнээс дээгүүр чухалчлагддаг. 

6. Пейзаж. Дээр нь аадрын үүл хуримтлагдсан цэцэрлэгийн  дүрслэл нь романтик эмэгтэйн маш тайван  төрхийн шилдэг дэвсгэр нь болж байна.
  

7. Морьний хөлөнд зурагдсан нохой. Хүзүүвчинд нь байгаа Samoylo  бичиг  нь энэ хөрөг гүнтний ахайтан Самойловагийн хөрөг биш гэмээр гэтэл уг бичлэг зургийг захиалагчийн нэрийг  дурьдсан хэрэг бололтой.

8. Левретка. Энэ үүлдрийн нохой нь  язгууртан эмэгтэйн атрибутын нэг болдог.

Зураач Карл Брюллов /Эх сурвалж: Wikimedia Commons

1799 —Санкт-Петербургт Уран зургийн академийн чимэглэлийн баримлын  багшийн гэрбүлд төржээ.
1809–1821 — Урлагийн академид суралцаад төгсөхдөө «Мамврийн царсны дэргэд гурван сахиусан тэнгэрт Авраамд  буун ирсэн нь» зургаар том алтан медаль авчээ.
1822–1835 — гадаадад голчлон Италид ажиллав.
1828–1833 — Брюлловыг Европт алдаршуулсан өөрийг гол бүтээл  «Помпейн сүүлчийн өдөр» зургаа зуржээ. 
1832–1834 —«Жованнина Пачини, арабчонок (араын хүүхэд гэсэн оросын хуучирсан үг)  нарын хамт байгаа  Юлия Павловна Самойловагийн хөрөг» зургаа зурлаа.
1839 — Рига хотын захирагч Эмиль Тиммын охин, авъяаслаг төгөлдөр хуурчийн охинтой гэрлэв. Гэсэн ч 41 хоногийн дараа  түүнээс салжээ. Эхнэр нь үнэнч биш байснаас болсон байж магадгүй. 
1849 – Гадаадад  гарч эхлээд Мадейро-д дараа нь Италид амьдрав. 
1852 – Зүрхний өвчнөөр Манциана  сууринд нас бараад Ром хотын Тестаччо оршуулгын газар нутаглуулагджээ.
Материал 2021 оны зургаадугаар сард “Вокруг света” сэтгүүлийн зургаан сарын дугаарт хэвлэгдээд 2024 оны зургаан сард шинэчлэгдэн засагдаад дахин нийтлэгджээ

Эх сурвалж: vokrugsveta.ru/