x

Цувааны араас “хуцах” минь-2

Хуульчид Цэцийн шинэ гишүүдийг томилсон УИХ-ын шийдвэрийг Үндсэн хуулийн цэцэд өгнө гэв. Ерөнхийлөгч болон УИХ-аас нэр дэвшүүлж томилогдсон Цэцийн шинэ гишүүд Цэцийн гишүүнд тавигдаж буй хуулийн шаардлагыг хангаагүй гэж тэд үзжээ. Ашгүй дээ. Тэртэй тэргүй олон нийтийн дургүйцлийг төрүүлээд байсан Цэцийн гишүүдийн сүүлийн томилгоо салбарын мэргэжилтнүүдийн ч гэсэн амбицийг хөндөж чадсан байна. Яагаад гэвэл Үндсэн хуулийн Цэц гэдэг байгууллага хуульчдын авирах ёстой хамгийн өндөр оргил, мэргэжлийн хамгийн том карьер юм. Угаасаа салбар бүрийн мэргэжилтнүүд, мэргэшсэн боловсон хүчнүүд ингэж амбицалж байж улс орон хөгжинө. Дутуу дулимаг улстөрчиддөө л зөвхөн дөрлүүлээд явбал энэ улс хэзээ ч хөгжихгүй.

Монгол Улсын Үндсэн хуульд Цэц болон түүний гишүүдийн тухай “Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийн биелэлтэд дээд хяналт тавих, түүний заалтыг зөрчсөн тухай дүгнэлт гаргах, маргааныг магадлан шийдвэрлэх бүрэн эрх бүхий байгууллага, Үндсэн хуулийг чандлан сахиулах баталгаа мөн. Үндсэн хуулийн цэц, түүний гишүүн үүргээ гүйцэтгэхдээ гагцхүү Үндсэн хуульд захирагдах бөгөөд аливаа байгууллага, албан тушаалтан, бусад хүнээс хараат бус байна” гэсэн байна.

Мөн цэцийн гишүүнд тавигдах шаардлагыг ч гэсэн “Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнээр хууль зүй, улс төрийн өндөр мэргэшилтэй, Монгол Улсын дөчин нас хүрсэн иргэнийг томилно” хэмээн хуульчилжээ. Харин Цэцийн гишүүнд тавигдах энэ шалгуурыг томилогдсон дөрвөн гишүүний гурав нь огт хангаагүй гэж хуульчид үзжээ. Хуульчдийн хувьд “мэргэшсэн байх” гэдэг нь хамгийн наад зах нь хуульчийн мэргэжлийн шалтгалтанд тэнцэж, хуульчийн лицензээ авсан, цаашлаад хуульчийн мэргэжлээр дор хаяж 5-10 жил ажилласан, тэр дундаа Үндсэн хуулийн чиглэлээр мэргэшсэн, судалгаа шинжилгээ хийсэн, тэр нь олон нийтэд уншигдаж, салбарын мэргэжилтнүүдийн хүртээл болсон, хамгийн багадаа докторын зэрэгтэй байх гэх мэтчилэн шалгуурууд багтдаг.

Учир нь Цэц бол УИХ, Засгийн газар, Ерөнхийлөгчийн гаргасан шийдвэрийг шүүн хэлэлцэж, Үндсэн хуулийн суурь үзэл санаа, үнэт зүйл, зарчимд нийцэж буй эсэхээр дүгнэлт гаргадаг байгууллага. Энэ утгаараа УИХ, Засгийн газрын гишүүд, Ерөнхийлөгчөөсөө ч илүү мэргэжил, боловсролтой, салбартаа мэргэшсэн хүмүүс байх ёстой. УИХ, Засгийн газар, Ерөнхийлөгч бол сонгуулийн үр дүнгээр, иргэдийн чөлөөт сонголтоор бий болдог институт учраас нэг бүрчлэн шалгуур тавих боломжгүй. Тиймээс ч тэдэнд хуулийн зөвлөгөө өгөх бүхэл бүтэн баг, ажлын аппарат ажилладаг. Харин Цэцийн гишүүн бол цэвэр өөрийн туршлага, мэдлэгт суурилж, хараат бусаар шийдвэрээ гаргах ёстой. Энэ утгаараа төрийн гурван өндөрлөгөөс ч илүү мэргэжлийн ранктай хүмүүс байх ёстой гэсэн үг.

Харамсалтай нь өнгөрөгч долоо хоногт Цэцийн гишүүнд шинээр томилогдсон дөрвөн хүний гурав нь (Ш.Солонгоос бусад нь) Цэцийн гишүүнээр томилогдох наад захын шалгуурыг хангаагүй, мэргэжлийн бус гэж олон нийт шүүмжилж байна. Хуульчид ч үүнийг батлав. Харин УИХ дахь МАН-ын олонхи ямар итгэл үнэмшил, ямар шалгуураар энэ хүмүүсийг дэмжсэн байх вэ?

Г.Туулхүүгийн хувьд ШШГЕГ-ын дэд даргаар ажиллаж байсан, хурандаа цолтой, эрх зүйч мэргэжилтэй. Н.Буяндэлгэрийн талаар хорь гаруй жилийн өмнө АИХ-ын депутатаар сонгогдож байсан гэдгээс өөр мэдээлэл өгөөгүй. 34 жилийн ажлын туршлагатай ч 21 жилд нь хувийн бизнес эрхэлсэн. Төрийн албанд есөн жил ажиллахдаа УИХ-ын Тамгын газарт ахлах референт хүртэл алба хашсан байна. Хуульчийн хувьд ч, улс төрчийн хувьд ч “хашир туршлагатай” гэж хэлэхэд хангалтгүй.

Ц.Нанзаддорж ч мөн ялгаагүй. ТӨХ-ны даргаар гурван ч удаа томилогдон ажилласан, 1996-2011 он хvртэлх хугацаанд төрийн өмчийн бүх хувьчлалыг гардан хийсэн. Хамгийн сүүлд Н.Алтанхуяг Ерөнхий сайд байхдаа ТӨХ-ны даргаас чөлөөлж, Ч.Сайханбилэг буцаан томилсон байна. Одоо ЕТГ-ын даргаар ажиллаж байгаа З.Энхболдыг ТӨХ-ны даргаар ажиллаж байх үеэс гар нийлсэн, өмч хувьчлалын далимаар олон тооны барилга байшин, үйлдвэр аж ахуйн нэгжийг хувьдаа авч баяжсан гэгддэг. Сая Цэцийн гишүүнээс чөлөөлөгдсөн Д.Сугарын арыг залгамжлах бас нэг “Сугар”. Сая Цэцийн гишүүнд томилогдсон нь ч бас З.Энхболдтой холбоотой бололтой.

Цэцийн гишүүнд шинээр томилогдсон, Ерөнхийлөгчийн институцээс нэр дэвшүүлсэн гурван нэр дэвшигч дээр иргэд шүүмжлэлтэй хандаж байгааг дуулгахад ЕТГ-ын дарга З.Энхболд “Ерөнхийлөгч гурван хүнийг нэр дэвшүүлэх эрхтэй. Хуулийн хүрээнд нэр дэвшүүлэлт хийгдсэн. Хүмүүсийн тогтсон ойлголтод тааруулах шаардлагагүй” гэв. Жингийн цуваа явж л байдаг, жирийн нохой хуцаж л байдаг. Энэ л бидний бодит байдал, иргэдээ үзэх эрх баригчдын үзэл юм.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 2 цаг 56 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 3 цаг 2 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 3 цаг 7 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 3 цаг 51 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 4 цаг 4 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 10 цаг 21 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 10 цаг 33 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 10 цаг 50 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 10 цаг 58 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 11 цаг 1 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 11 цаг 6 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 11 цаг 11 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 11 цаг 16 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top