x

“МОНГОЛЫН ЭЗЭНТ УЛСЫН ТҮҮХ” цуврал 5 боть зохиол хэвлэгдэн гарлаа

ХIII-XIV зуунд Чингис хаан болон түүнийг залгамжлагч их хаад Ази, Европыг дамнасан асар уудам нутгийг байлдан дагуулж Номхон далайгаас Персийн булан хүртэлх олон улс орныг эрхшээлдээ оруулсан дэлхийн эзэнт гүрнийг байгуулсан билээ. Монголын эзэнт гүрэн нь дэлхийн хуурай газрын тэн хагасаас илүүг эрхшээлдээ оруулж 200 гаруй жил оршин тогтнохдоо өрнө, дорнын олон орны эдийн засаг, соёлын солилцооны нэгдэлд тулгуурласан хөгжлийн шинэ эринийг нээж өгсөн бөгөөд тэр  нь хүн төрөлхтний түүхэнд дахин давтагдаагүй юм.

Энэ талаар дэлхийн олон оронд сурвалж, судалгааны зохиолууд тасралтгүй хэвлэгдсээр байгаа бөгөөд Монгол улсын түүхч эрдэмтэд энэ сэдвээр цөөнгүй бүтээлийг туурвисан билээ.

ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн Монголын эзэнт гүрний салбарын судлаачид, бусад түүхчдийн сүүлийн 10 гаруй жилийн жилийн турш хийгдсэн судалгаанд түшиглэн Монголын эзэнт гүрний бүрэн түүх 5 боть зохиолыг нэмж засварлан,  шинээр туурвин гаргаад байгаа юм.

Энэхүү 5 боть номын нээлт өнөөдөр боллоо. Нээлтийн ажиллагаанд ном бүтээлцсэн түүхчид, судлаачид хүрэлцэн иржээ. Энэ үеэр ШУА-ийн ерөнхийлөгч Д.Рэгдэл хэлсэн үгэндээ “Монголынхоо түүхчдийн бичсэн Эзэнт гүрний 5 боть түүхийн номыг нээх ёслолд оролцож байгаадаа баяртай байна. Учир нь өнөөдөр  Чингэс хааны музей байгуулахаар яригдаж байна. Энэ цаг үетэй  давхацан “Монголын эзэнт улсын түүх” 5 боть ном хэвлэгдэн нийтийн хүртээл болж байгаа нь бэлгэдэлтэй үйл явдал  юм. Энэ бүтээл нь нэгдүгээрт,  эзэнт гүрний түүхээр монографийн түвшинд гарсан анхны 5 боть гэдгээрээ ач холбогдолтой.  Хоёрдугаарт энэ 5 ботийг бүтээхэд монголын түүхээр судалгаа явуулдаг хүрээлэн,  их сургуулиудын эрдэмтэн судлаачид, хувь судлаачид зэрэг бүхий л  хүн оролцож бүтсэн гэдгээрээ онцлогтой болсон. Хичнээн олон хүн оролцоно төдий чинээ үнэн түүх бичигдэх ёстой. Түүхийг түүхчид бүтээдэг. Түүхчид ямар өнцгөөр харна ард түмэн тэгж л харна. Та бүхний сүүлийн 10 гаруй жилийн судалгааны үр дүнд энэ боть мэндэлж байгаа нь тус бүтээлийн үнэ цэнийг тодотгож өгч байгаа юм. Энэхүү  номыг бүтээсэн нийт түүхчдэдээ ШУА-ийн нэрийн өмнөөс болон  хувиасаа халуун баяр хүргэе” гэлээ. Тэрбээр бас сүүлийн жилүүдэд их сургууль, хүрээлэнгүүд нийлж хамтарсан  ном бүтээл гаргадаг болсон. Энэ бол олзуурхууштай  маш сайн заншил тогтож байна гэдгийг онцолж байлаа.

Монголын түүх судлаач эрдэмтэд энэхүү 5 боть бүтээлийн өмнө Монголын эртний улсуудын тухай мөн боть ном гаргажээ.

“Монголын эзэнт улсын түүх” цувралын тэргүүн боть “Их Монгол улс” бүтээлийг академич Ж.Болдбаатар, доктор Ц.Цэрэндорж, доктор, профессор С.Цолмон, доктор А.Пунсаг, доктор Ц.Энхчимэг нар хамтран бичсэн байна.  Тус бүтээлд Хүннүгээс эхтэй монгол төрийн уламжлалд тулгуурлан байгуулагдсан Монголын ханлигаас эхлээд, Чингис хаан, Өгэдэй, Гүюг, Мөнх хааны үеийг хүртэлх Монгол улсын түүхийг багтаасан агаад сүүлийн үеийн түүх, археологийн судалгааны ололтыг аль болох ашиглахыг оролдсоны дээр, бичгийн сурвалжийн мэдээг  эш татаж, баталгаа нотолгоо болгохыг хичээсэн болно.

“Монголын эзэнт улсын түүх” цувралын II боть “Монголын Юань улс” зохиолд Юань улсад төрийн төвлөрсөн эрхийг чангатгасан нь улс төр төдтийгүй, эдийн засгийн хувьд олон төрлийн аж ахуйг зэрэгцүүлэн хөгжүүлсэн тухай зэрэг нийгэм, эдийн засгийн түүхийн талаар тодорхой саналуудыг дэвшүүлсэн байна.

“Монголын эзэнт улсын түүх” цувралын III боть “Монголын Алтан Ордны улс” зохиолыг доктор С.Цолмон туурвисан. Алтан Ордны улсын талаар сүүлийн үед гарсан судалгааны үр дүн, олдвор, баримт зэрэгт тулгуурлан шинэ баримт материалд тулгуурлан авч үзсэн юм.

“Монголын эзэнт улсын түүх” цувралын IV боть “Монголын Цагадайн улс” зохиолыг доктор Ц.Энхчимэг бичсэн бөгөөд Дундад Азийн бүс нутагт Монголын эзэнт гүрний зүгээс хэрэгжүүлсэн бодлого, мөн түүний нөлөө нь Цагадайн хант улсын нутаг дэвсгэрт хэрхэн хэрэгжсэн, бүс нутгийн түүхэнд монголчуудын гүйцэтгэсэн үүрэг зэргийг авч үзсэн байна.

“Монголын эзэнт улсын түүх” цувралын V боть “Монголын Ил хант улс” зохиолыг доктор Л.Ганбат, А.Энхбат нар хамтран бичсэн юм. Зохиолд Ил хаадын зүгээс Бага Ази, Ойрхи дорнодын бүс нутагт явуулсан улс төрийн бодлого, үйл ажиллагаа, монголчуудын бүс нутагт үзүүлсэн нөлөөлөл, Бага Азийн бүс нутаг очсон монгол овог аймгийн түүх, соёлын талаар авч үзжээ.

  

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Сөүл хотын удирдлагууд Нийслэлд хөрөнгө оруулахад бэлэн гэв 31 минутын өмнө Хаягдал тосыг түлш болгон ашилладаг "Флинт" зуухыг танилцууллаа 38 минутын өмнө Бурхан багшийн Их дүйчин өдөр бүх нийтээр амрахыг байнгын хороон гишүүд дэмжлээ 46 минутын өмнө Ил тодын хуулиас болж Саарал жагсаалтад орсон гэх тархи угаалт 2 цаг 59 минутын өмнө ЭМД-аараа MRI оношилгоо хийлгэх боломжтой боллоо 4 цаг 31 минутын өмнө Д.Намжил: Заасан хугацаанд Саарал жагсаалтаас гарч чадахгүй ч байж мэднэ 4 цаг 44 минутын өмнө Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ 4 цаг 54 минутын өмнө Зимбабве улс ганд нэрвэгджээ 4 цаг 58 минутын өмнө Дэлхийн хамгийн эртний сувд олджээ 5 цаг 2 минутын өмнө Төрийн албаны шалгалт өгөхөөр 5000 хүн ханджээ 5 цаг 8 минутын өмнө Ерөнхий сайд эзэн хааны дайллагад эхнэртэйгээ хамт оролцжээ 5 цаг 22 минутын өмнө Л.Оюун-Эрдэнэ: Ерөнхий сайдын эрх мэдэлд би халдах эрхгүй 5 цаг 41 минутын өмнө Нийслэлийн нутаг дэвсгэрээс хар шороо олборлохыг хориглолоо 6 цаг 2 минутын өмнө Үндэсний Аудитын газрын төлөөлөгчид Канад улсад ажиллав 6 цаг 7 минутын өмнө Халтиргаа, гулгаа ихэссэн тул зуны дугуйтай хөдөлгөөнд оролцохгүй байхыг анхаарууллаа 6 цаг 24 минутын өмнө Алагчлал улсын эдийн засгийг алдаг! 6 цаг 44 минутын өмнө Эцэг эхчүүдийн 16 хувь нь хүүхдийнхээ интернэт хэрэглээнд огт хяналт тавьдаггүй 23 цаг 12 минутын өмнө Байгалийн түүхийн музейг нураах тендерийг түдгэлзүүлжээ 23 цаг 48 минутын өмнө Оросын ам.долларын тэрбумтнуудын тоо нэмэгджээ 23 цаг 56 минутын өмнө Армийн спортын наадмаас Монголын жүдочид 2 хүрэл медаль хүртэв Өчигдөр 15 цаг 08 минутад Гадаад валютын нөөц 4 тэрбум ам.долларт хүрсэн гэв Өчигдөр 15 цаг 03 минутад 50 настай эрэгтэй гэртэйгээ шатаж нас баржээ Өчигдөр 14 цаг 53 минутад Цасанд боогдсон иргэдэд Онцгой байдлын алба тусламж үзүүлэв Өчигдөр 14 цаг 42 минутад Японы шинэ эзэн хаан сэнтийдээ заларлаа Өчигдөр 14 цаг 02 минутад Утаа ихтэй байршлыг тогтоох хяналтын цэг ажиллуулж эхэллээ Өчигдөр 14 цаг 00 минутад "Тавантолгой Түлш" компаниас иргэдэд зааварчилгаа өгөх баг гаргажээ Өчигдөр 12 цаг 09 минутад “Алтан намар" хөгжмийн наадам энэ сарын 25, 26-нд болно Өчигдөр 11 цаг 57 минутад 700.000-1.000.000 төгрөгийн цалинтай ажлын байранд залуучууд ирэхгүй байна Өчигдөр 11 цаг 38 минутад Японы шинэ эзэн хаанд зориулсан ёслолд 174 орны төлөөлөгч оролцоно Өчигдөр 10 цаг 50 минутад Угаарын хийд хордсон иргэдийнхээ эмчилгээг төр даая Өчигдөр 10 цаг 25 минутад Абэ Шинзо: Мөнгөний бодлого, санхүүгийн хүндрэлээ шийдсэний дараа Монголд дэмжлэг үзүүлэхэд бэлэн Уржигдар 18 цаг 21 минутад Ц.Нямдорж: Ил тодын хууль батлагдсан нь Саарал жагсаалтад орох шалтгаан болсон Уржигдар 18 цаг 11 минутад Хандгайт, Улиастайд баавгайн мөр илэрсэн тул ойд зорчихгүй байхыг зөвлөж байна Уржигдар 17 цаг 59 минутад Монголбанк: Сандрах хэрэггүй, төгрөгийн ханш унахгүй Уржигдар 16 цаг 38 минутад Японыг дахин хоёр хар салхи дайрна Уржигдар 15 цаг 14 минутад Эзэмших эрхийг цуцалсан газрыг иргэдэд нээлттэй дуудлагаар худалдана Уржигдар 15 цаг 08 минутад Ослын улмаас нийслэлд найм, орон нутагт хоёр хүн амиа алджээ Уржигдар 14 цаг 58 минутад Б.Найдалаа: Саарал жагсаалтаас гарах шийдэл нь улс төрийн шинэчлэл байх болно Уржигдар 13 цаг 52 минутад Эрчмээ алдсан эрчим хүчний салбар Уржигдар 12 цаг 38 минутад Эрүүгийн хуулийн өөрчлөлт буюу эрхийн "балайрал" хууль тогтоогчид Уржигдар 11 цаг 26 минутад Явган зорчигч өөрөө удирддаг гэрлэн дохиотой боллоо Уржигдар 09 цаг 36 минутад Амиа алдагсдын тоо нэмэгдсээр байна Уржигдар 09 цаг 15 минутад Улаанбаатар-Мандалговийн цахилгаан дамжуулах шугамыг ашиглалтад орууллаа Уржигдар 09 цаг 10 минутад Ё.Баатарбилэг сайд Баянхонгор аймагт ажиллалаа Уржигдар 09 цаг 01 минутад УИХ дахь намын бүлгүүд хуралдана Уржигдар 08 цаг 54 минутад Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Япон улсыг зорилоо Уржигдар 08 цаг 49 минутад Б.Насанбилэг: Төрийн ойлгомжгүй байдал улс орны нэр хүндийг унагааж байна Уржигдар 08 цаг 27 минутад Элиста хотын удирдлагууд хамтын ажиллагаагаа улам өргөжүүлнэ гэв 2019-10-20 19:27 НӨАТ: 10 сая төгрөгийн ХОЁР азтан тодорлоо 2019-10-20 19:12 Зам, даваа хаагдаж болзошгүйг онцгойлон анхаарууллаа 2019-10-20 11:09
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top