“Хүрээ цам–Даншиг наадам 2025” шашин, соёлын наадам энэ оны зургаадугаар сарын 28, 29-ний өдрүүдэд Хүй долоон худагт ёслол төгөлдөр зохион байгуулагдах гэж байна. Энэ жилийн хувьд уг наадмыг нийслэл хотын иргэдийн баяр болгон анх удаа зохион байгуулж буй нь онцлох ач холбогдолтой юм. Наадмын гол зорилго нь Монголын соёл, шашны зан үйлийг түгээн дэлгэрүүлэх, гадаад дотоодын жуулчдыг татах, аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд чиглэж байна.

Наадмын хамгийн сэтгэл хөдөлгөм хэсэг бол яах аргагүй цамын бүжиг. Бурханы шашны “бага таван ухааны” бүжиглэлийн ухаанд хамаарах энэхүү үзүүлбэрт 120 гаруй цамчин оролцоно. Тэд Очирваань бурхан, Цагаан өвгөн, дөрвөн дагшин уулын эзэд зэрэг дүрүүдэд хувирч, уран нарийн хийцтэй баг, өмсгөл, гоёл чимэглэлтэйгээр тайзнаа гарч, зүгээр нэг бүжиглэдэг бус, сэтгэл оюуныг бясалгалтайгаар илэрхийлдэг. Цам нь ад зэтгэрийг номхотгож, ариуслын илэрхийлэл болж, монголчуудын шүтэн бишрэх сэтгэлтэй хослон, хүчирхэг эрчимийг бэлгэддэг урлагийн өвөрмөц хэлбэр билээ.

Наадмын хөтөлбөрт зөвхөн цам харайх биш, уламжлалт даншигийн бөхийн барилдаан, хурдан морь, жороо морины уралдаан, сээр цохих, шагайн болон сурын харваа, монгол хувцасны үзүүлбэр, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийн үзэсгэлэн, түүхэн гэрэл зургийн үзэсгэлэн, Улаанбаатар театрын “Монгол туургатан” тоглолт, есөн дүүргийн авьяастнуудын тоглолт зэрэг олон төрлийн соёл, спортын үйл ажиллагаа оржээ.

Мөн лам хуврагуудын ном хаялцах, мэтгэлцэх уралдаан, балин тосон урлалын тэмцээн, Очирвааний тахилга, Даншигийн цуваа, Сүнчэ айлдвар, шашны сүлд дуулал, сор залах, соёмбот туг залах зэрэг гүн гүнзгий утга агуулгатай шашин соёлын үйл явдлууд өрнөх юм. Энэ бүхэн Монголын бурхан шашны ёс жаяг, уламжлалыг XXI зууны нөхцөлд олон нийтэд дахин сэргээн түгээж буй онцгой үйл хэрэг юм.

Наадмын өмнөх өдөр буюу зургаадугаар сарын 27-нд нийслэл Улаанбаатар хотыг хүрээлэх Богдхан, Чингэлтэй, Сонгинохайрхан, Баянзүрх хайрханы тахилгын ёслолоор наадмын албан ёсны эхлэл тавигдана. Энэ үеэр нийслэлийн сүм хийдүүдийн цан хэнгэргээ хангинаж, ном хурж, нийтийн сайн сайхны төлөө буянтай үйлс өрнөнө.

Даншиг наадмын түүхийг сөхвөл, анх 1639 онд Өндөр гэгээн Занабазарыг Богд Жавзандамба хутагтаар өргөмжлөх үеэс улбаатай. Үүнээс хойш Монгол түмний оюун санааны үнэт өв болсон шашин, соёлын томоохон наадам болон тасралтгүй зохион байгуулагдаж ирсэн.

Эх сурвалж: НЗДТГ-ын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс.